Mùa tưới cà phê

Tưới dí là kiểu tưới phun nước vào gốc cây. Ai trồng cà phê đều phải trải qua gia đoạn tưới dí này đã rồi nếu có điều kiện mới tưới bằng béc tưới. Mùa khô năm 1993 bố mẹ mình chuyển nhà lên đây nhận 1 hecta đất trống, Hai cụ đốt cỏ, đào hố và chờ đến mùa mưa năm đó nhận cây cà con từ công ty về trồng. Mùa khô cuối năm 1993 đầu 1994 phải thuê người ta tưới gí. Thuê ống máy thôi, mình phải cầm ống kéo đi từng cây một, ngồi chờ nó đầy miệng hố thì chuyển sang cây khác.

Đầu năm 1994 bố mua xe công nông, máy bơm và mấy cuộn ống nhựa. Mẹ cản, nói mua xe máy trước để mà đi lại cho tiện. Bố nói có nghe công nông năm nay thì năm sau có xe máy nhưng mà có xe máy chưa chắc vài năm sau có xe công nông. Đúng vậy, nhờ tiền đi tưới thuê mà năm 1995 nhà mình có cái Honda Citi.

Năm 1995 đại hạn, mẹ có một kỷ niệm không thể nào quên đó là khảo giếng. Năm đó hồ thủy lợi nước cạn kinh hoàng. Toàn dân phải vừa khảo giếng vừa bòn từng ngụm nước cho cà phê. Trời thì nắng chang chang, khô khốc, cà vàng lá sắp chết đến nơi rồi. Vừa khảo vừa tưới mệt quá, bố ngủ thiếp đi khi nào không hay. Mẹ cầm ống tưới thay bố một lúc. Tự dưng máy hỏng, không biết làm sao. Với sự mệt mỏi đói ngủ ấy của bố, mẹ gọi kiểu gì cũng không nhằm nhò.  Mẹ liều, lấy một gàu “nước mát” ở bên máy dội vào mặt bố rồi chạy trốn. Lúc tỉnh dậy, bố hiểu vấn đề nên không mắng. Tưới cà phê, máy phải nổ thâu đêm suốt sáng nên luôn luôn phải có sẵn một thùng nước ở bên để thêm vào làm mát động cơ nên gọi là nước mát.

Cuối năm 1995 có cà bói. Bố mẹ phơi khô, đem bán lấy tiền rồi mua lại giàn ống ông và béc Việt Tiệp. Tiền còn thừa mua nốt cái tivi, ampli, bộ băng từ. Mùa khô năm 1996 tưới thuê cũng được kha khá. Cuối mùa mưa năm 1996 bị trộm giở ngói, đạp lên bản thở tổ tiên, lẻn vào nhà trộm toàn bộ tài sản, chỉ để lại cặp loa thùng. Bố điên tiết, cuối năm 1997 cầm giấy tờ nhà xuống cho chủ hiệu buôn để chở vật liệu xây dựng về làm nhà với lời hứa là hết mùa cà phê năm đó trả. Những người thuê nhà mình tưới cũng hứa là hết mùa cà phê sẽ trả tiền. Vậy nên thời điểm này của xuân năm 1998, riêng tiền tưới thuê đã đóng góp cho mình một phần tư căn nhà rồi. Năm đó làm nhà xong thì giá cà lên. May thiệt là may. Vì các năm sau đó giá cà xuống kinh lắm. Làm nhà mà giá cà phê xuống thì nợ còn lâu mới trả hết. Năm đó bán cà trả nợ xong còn có tiền mua tivi Sony mới, bộ phim đầu tiên coi đó là Ghen do bộ ba nghệ sĩ Minh Hằng, Chí Trung và Quốc Khánh thủ vai chính. Tết năm đó không phải sắm hạt dưa vì chủ tiệm vật liệu xây dựng biếu. Cái tết năm 1998 là một trời kỉ niệm.

Những năm sau đó, mình với có tí vai trò với mùa tưới cà phê do đi coi ống canh trộm cho bố mẹ. Cái đó ở phần sau sẽ kể cùng với hình thức tưới béc. He he. Rứa đã hẩy. Năm hình ảnh phía trên là cảnh cả xã rủ nhau chở ống đi tưới và các công đoạn tưới gí. Hy vọng giúp các bạn biết đôi chút về tưới cà phê. Tưới gí thường dùng tưới cà từ 3 năm tuổi trở xuống và tưới cho cây Hồ Tiêu, Điều…Ảnh mang tính thông tin là chính nên có mặt ở nhiều trang mạng. Nguồn ảnh không ghi tên tác giả nên Tây  không biết ai chụp. Trân trọng cảm ơn những ai chụp các bức ảnh này.​

Hạn chế của tưới nước nhỏ giọt ở Tây Nguyên

Theo dự báo của Hiệp hội cà phê cacao Việt Nam, sản lượng cà phê năm nay có thể giảm khoảng 30% do thiếu nước tưới. Nhưng đáng lo ngại hơn, nếu tình hình này kéo dài, cây cà phê thậm chí có thể chết vì khô hạn.

Đối với người trồng cà phê Tây Nguyên, cứu hạn cho cây lúc này là nhiệm vụ vô cùng quan trọng trong thời gian này. Tuy nhiên, nhiều công nghệ tưới tiết kiệm nước dù đã được kiểm nghiệm, nhưng lại không thể triển khai được trên diện rộng do những khó khăn về hạ tầng nông thôn.

Cuối tháng 3, dù đang mùa cà phê trổ bông nhưng những việc hoa trổ bông tại vườn cà phê huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắc lại rất hiếm hoi. Đợt hạn hán lớn nhất từ 10 năm trở lại đây đang trở thành mối đe dọa đợt ra hoa lần thứ 3 của vụ cà phê năm nay và rất có thể sẽ không xảy ra.

Đối với gia đình ông Ama Chương, trong hoàn cảnh nắng hạn này, ông mới thấy được những quyết định của gia đình trong việc đầu tư hệ thống nước tưới nhỏ giọt 2 năm trước là rất đúng đắn. Vườn cà phê của ông không những ra hoa bình thường mà lượng phân bón cũng được tiết kiệm đáng kể.

Ông Ama Chương, buôn Kô Tam, xã Ea Tu cho biết: “Thứ nhất, hệ thống nước tưới nhỏ giọt tiết kiệm được nước, nếu tưới nước theo cách bình thường mỗi gốc cà phê cần tới 500 lít nước, đối với hệ thống tưới nước này, mỗi ngày chỉ tưới mấy tiếng thôi và rất tiết kiệm nước. Thứ hai, tiết kiệm được công lao động, tưới theo cách bình thường thì phải đi tưới từng gốc cây một, còn tưới nhỏ giọt chỉ cần đầu tư vốn ban đầu, tuy giá hơi cao nhưng sẽ nhàn công lao động”.

Vườn cà phê của ông Ama Chương là vườn cà phê đầu tiên được công ty cổ phần cà phê Trung Nguyên thí điểm hỗ trợ hệ thống tưới nước nhỏ giọt. Sau 3 năm thực hiện sản lượng cà phê đã tăng từ 1,6 tấn/ha, lên khoảng 3 tấn/ha.

Theo các cán bộ kỹ thuật của Trung Nguyên, dù hiệu quả của hệ thống tưới nhỏ giọt đã được khẳng định, tuy nhiên đến nay sau 3 năm cũng mới chỉ có 6 vườn cà phê tưới nước nhỏ giọt được triển khai trên toàn khu vực Tây Nguyên.

Bà Võ Thị Dung, cán bộ kỹ thuật, công ty cổ phần Cà phê Trung Nguyên cho biết: “Mô hình này sở dĩ chưa được nhân rộng là do vốn đầu tư ban đầu khá lớn. Chỉ tính riêng tiền mua thiết bị đã vào khoảng 50 – 55 triệu/ha, ngoài ra còn cần xây nhà bảo vệ các thiết bị trung tâm và cần phải có điện để hoạt động. Do hàng tuần nông dân sẽ tưới phân qua hệ thống nên nhất thiết cần phải có điện. Tôi nghĩ, có lẽ vì vậy mà mô hình vẫn chưa được nhân rộng”.

Lưới điện đang là một trong những trở lực lớn nhất khiến công nghệ tưới nhỏ giọt không thể nhân rộng tại khu vực Tây Nguyên. Yêu cầu của một hệ thống tưới công nghệ cao này là phải sử dụng điện ba pha nhưng nhiều vườn cà phê ở đây thậm chí còn không có cả đường điện.

Từ vài năm nay việc nghiên cứu công nghệ tưới nhỏ giọt sử dụng máy nổ hoặc điện một pha đã được thực hiện nhưng đến nay vẫn chưa có giải pháp khắc phục khả quan hơn.

Bà Nguyễn Thị Thanh Loan, BQL Dự án mẫu Nông – Công nghiệp Cà phê Ea Tu, công ty cổ phần Cà phê Trung Nguyên cho biết: “Nếu mà sử dụng điện một pha hệ thống sẽ chạy yếu, không thể đẩy nguồn nước đi. Ngoài ra, điện yếu sẽ phải sử dụng máy công suất nhỏ hơn. Nếu sử dụng máy nổ sẽ phải tốn nhiên liệu và tốn công”.

Ngoài hạn chế về chi phí đầu tư, khó khăn về nguồn điện và máy bơm thì tưới nhỏ giọt cũng thường xuyên gây hiện tượng tắc nghẹt đầu tưới và mối mọt dẫn đến việc thường xuyên phải thay ống dẫn đến chi phi vận hành và bảo dưỡng cũng tăng cao.

Hơn nữa, mặc dù đầu tư tưới nhỏ giọt rồi, bà con vẫn cần tưới song hành bằng vòi máy bơm bởi cây cà phê ngoài cần nguồn nước ở gốc cây thì cũng cần tưới ướt lá, tưới làm mát môi trường và tưới rộng dưới tán để đảm bảo bộ rễ hút nước đủ, đều và phát triển.

Năm nay, một số bà con đã áp dụng hình thức tưới phun mưa toàn phần, và bước đầu đã cho kết quả tốt, cây tăng trưởng tốt, tạo lớp hữu cơ ở bề mặt, trái ra sai và đều hạt hơn, năng suất tăng đáng kể. Anh Đại một nông dân ở Eakar cho hay.

Những vườn cà phê ở Tây Nguyên vẫn đang tiếp tục khô hạn. Ở nhiều nơi người nông dân thậm chí đã phải chứng kiến cây chết khô mà không có cách nào khắc phục. Một công nghệ tưới để giúp người dân chống chọi qua mùa khô hạn chắc chắn là điều khó có thể thực hiện.

Công nghệ nông nghiệp Israel hỗ trợ nông dân vùng hạn

Công nghệ Nông nghiệp Israel

Vừa qua, Chi nhánh VCCI Nghệ An đã phối hợp với Đại sứ quán Israel tại Việt Nam tổ chức Hội thảo “Kinh nghiệm và Công nghệ Israel hỗ trợ nông nghiệp tại vùng khô hạn” tại tỉnh Nghệ An.

Hội thảo diễn ra với mong muốn mở rộng mối quan hệ thương mại, đầu tư, kết nối giao thương giữa cộng đồng doanh nghiệp Nghệ An và các tỉnh Bắc miền Trung với các doanh nghiệp trong các lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực nông nghiệp và công nghệ tưới tiêu vùng khô hạn – một thế mạnh của Israel.

Tại Hội thảo, ông Zafrir Asaf – Trưởng phòng Kinh tế Thương mại, Đại sứ quán Israel đã có bài thuyết trình giới thiệu về kinh nghiệm và công nghệ Israel hỗ trợ nông nghiệp tại vùng khô hạn; cung cấp giải pháp xử lý, quản lý nước tưới và dinh dưỡng cây trồng; khảo sát thiết kế hệ thống tưới miễn phí cho từng nông hộ.

Hội thảo cũng đã nghe đại diện lãnh đạo Viện Khoa học Đất, Nước & môi trường – Trung tâm Vocanic, Israel cùng các Công ty Israel trong các lĩnh vực nông nghiệp, xử lý nước, thiết bị tưới, công nghệ nuôi cá, giải pháp nuôi trồng thủy sản, sản xuất thiết bị nhà kính cung cấp các thông tin hữu ích cũng như giới thiệu về những thế mạnh của doanh nghiệp. Cũng tại Hội thảo, các doanh nghiệp tham dự đã được các chuyên gia Israel tư vấn, hỗ trợ và giải đáp các vấn đề liên quan. Tại đây, một số doanh nghiệp đang triển khai các dự án trồng rau sạch, trồng cam sạch và cây có múi, trang trại chăn nuôi, trồng rau trong nhà kính… đã có ý tưởng và sắp tới sẽ đầu tư, áp dụng một số công nghệ Israel vào doanh nghiệp của mình.

Việt Nam hiện đang là một trong những quốc gia đối tác quan trọng của Israel trong lĩnh vực nông nghiệp. Một số công nghệ trong lĩnh vực tưới, xử lý nước thải, trồng rau sạch trong nhà kính, chăn nuôi bò sữa đã được doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu và ứng dụng một cách có hiệu quả. Chúng ta đã được thấy TH True Milk – một trong những thương hiệu sữa tươi hàng đầu của Việt Nam – là một ví dụ thành công trong triển khai và áp dụng công nghệ chăn nuôi bò sữa. Công nghệ tưới nhỏ giọt và các công nghệ Israel hỗ trợ nông nghiệp tại vùng khô hạn cũng đang được triển khai ở Việt Nam một cách hiệu quả, hứa hẹn tạo ưu thế so với phương pháp tưới rãnh và tưới phun truyền thống.

Israel hiện là quốc gia có nền nông nghiệp phát triển hàng đầu, không những đáp ứng đủ cho 95% nhu cầu trong nước mà còn xuất khẩu sang các thị trường khác. Để đạt được thành quả đó, Israel đã có chiến lược đúng đắn nhằm bảo tồn nguồn nước, tái chế, phát triển công nghệ và quản lý nguồn nước cũng như nâng cao nhận thức của người dân. Israel giờ đây không những có đủ nguồn cung nước, mà thậm chí có tiềm năng chia sẻ tài nguyên nước với các quốc gia láng giềng.

Tỉnh Gia Lai, đầu mùa khô hơn 400ha bị thiếu nước tưới

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai, mới đầu mùa khô nhưng đã có khoảng 400 ha lúa và cà phê thiếu nước tưới.

Đáng chú ý, vùng sản xuất trọng điểm ở các huyện phía Đông và Đông Nam, diện tích cây trồng thiếu nước tưới có thể sẽ tăng lên nhanh chóng trong thời gian tới. Ngành chức năng của địa phương đang triển khai nhiều biện pháp phòng chống hạn cho cây trồng như nạo vét lòng suối, kênh mương, khơi thông dòng chảy, điều tiết nước hợp lý ở các công trình thủy lợi.
Theo Đài Khí tượng thủy văn khu vực Tây Nguyên, do mùa mưa năm ngoái kết thúc sớm hơn so với quy luật hơn 1 tháng. Cùng với đó, khu vực phía Đông và Đông Nam tỉnh Gia Lai, hạ lưu Sông Ba, lượng mưa chỉ bằng 60-70% so với bình quân nhiều năm. Do đó lượng nước ở nhiều hồ thủy lợi, thủy điện giảm 20-40%, có nơi chỉ bằng một nửa so với thiết kế.

Tưới nhỏ giọt cho vùng nước nhiễm phèn, mặt & nhiều phù sa

Tưới nhỏ giọt cho vùng nước nhiễm phèn, mặt & nhiều phù sa

Hiện nay, tưới nhỏ giọt trong nông nghiệp đang nhanh chóng trở nên phổ biến và khẳng định được hiệu quả. Ở vùng Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, tưới nhỏ giọt cho Hồ tiêu, cây ăn trái được áp dụng khá rộng rãi. Tuy nhiên với vùng nước nhiễm phèn nhiều như Tây Nam Bộ thì việc ứng dụng tưới nhỏ giọt lại bị hạn chế vì thường xảy ra hiện tượng tắc nghẽn.
Hiểu được những rắc rối trên, đi tìm giải pháp khắc phục hiện tượng này, chúng tôi xin giới thiệu tới bà con Sản phẩm mới: Đầu tưới nhỏ giọt nối tiếp
Đầu tưới nhỏ giọt nối tiếp ngoài những ưu điểm cơ bản như của một hệ thống tưới nhỏ giọt như: tiết kiệm nước, tiết kiệm năng lượng chạy máy bơm, tưới được phân bón, giúp bộ rễ tiếp cận nước từ từ, hạn chế sự phá triển của cỏ dại, tiết kiệm tối đa nhân công…
Thì nó còn có một số đặc điểm vượt trội như
-       Đầu tưới có rãnh lớn không nằm bên trong đường ống
-       Có thể tháo rời vệ sinh, không sợ tắc nghẽn
-       Kết hợp tính năng phun tia (Tính năng tưới 3 trong 1: nhỏ giọt, phun mưa, tưới phân)
-       Điều chỉnh được lưu lượng
-       Điều chỉnh được khoảng cách các lỗ nhỏ giọt
Chúng tôi đánh giá đây là một thiết bị rất hiệu quả trong nông nghiệp, đặc biệt tưới các loại cây ăn trái ở vùng có nguồn nước nhiễm phèn, nhiễm mặn, hoặc nhiều phù sa.