Tưới nhỏ giọt cho đồng mía 10.000ha

Năng suất, chất lượng vượt trội

Đưa chúng tôi đi thăm cánh đồng mía trải dài ngút tầm mắt rộng 10.000ha tại tỉnh Attapeu (Lào) với hệ thống giao thông thuận tiện cùng một nhà máy sản xuất đường kề bên, ông Phan Thanh Thủ - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn HAGL tại Lào cho biết: Trồng mía ở Lào của Tập đoàn đã ứng dụng toàn bộ 10.000ha hệ thống tưới nhỏ giọt của Israel. Trung bình, mỗi ha mía phải đầu tư hệ thống tưới 2.000USD (hơn 42 triệu đồng), nhưng với hệ thống có độ bền 10 năm thì tính ra mỗi năm chỉ mất khoảng hơn 4 triệu đồng/ha. Tuy nhiên, với hệ thống tưới nước nhỏ giọt đã giúp cho cây mía sinh trưởng và phát triển tốt, đạt năng suất và trữ lượng đường cao hơn khoảng 30%.

Quan điểm

Ông Đoàn Nguyên Đức - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc HAGL

  Quan trọng nhất là phải có diện tích đất rộng để áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất, góp phần giảm giá thành đầu vào, tăng sức cạnh tranh. Hiện giá thành mía của HAGL trung bình chỉ khoảng 296.000 đồng/tấn, sản xuất ra đường với giá thành 4.320 đồng/kg, đó là chưa kể tận dụng tái sản xuất như bã mía sản xuất điện... giá thành sản xuất sẽ còn rất thấp . 

Trao đổi với chúng tôi, ông Đoàn Nguyên Đức - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc HAGL cho biết: Với 25.000ha cao su, 10.000ha mía của Tập đoàn ở Lào, rất may mắn khi được bao quanh là 2 con sông, thuận tiện cho việc tưới tiêu. Công ty đã đầu tư một hệ thống bể chứa, đưa nước từ 2 con sông lên và để tiết kiệm chí phí chăm sóc, phân bón cho mía sẽ được phân tích bằng hệ thống máy móc hiện đại, sau đó đưa vào bể chứa, hòa tan với nước để tưới trực tiếp cho cây. Nhờ hệ thống tưới nước nhỏ giọt, cây mía có rất nhiều lợi ích vượt trội như: Trữ lượng đường của mía tăng lên do thời gian sinh trưởng được kéo dài từ 7 tháng lên 10 tháng; giảm công chăm sóc bón phân; Với cao su, thời gian khai thác mủ rút ngắn từ 5 năm (ở Việt Nam) xuống còn 3,5 năm. Đặc biệt, tưới nhỏ giọt đã làm giảm công nhổ cỏ và phun thuốc trừ cỏ với cả hai cây trồng này, do nước chỉ cấp đủ cho cây dưới lòng đất, bề mặt của đất thì vẫn khô nên cỏ không phát triển được.

 

 Công nghệ tưới nước nhỏ giọt cho cây mía trên đất Làocủa Tập đoàn HAGL.

“Quan trọng nhất là phải có diện tích đất rộng để áp dụng cơ giới hóa vào sản xuất, góp phần giảm giá thành đầu vào, tăng sức cạnh tranh. Hiện giá thành mía của HAGL trung bình chỉ khoảng 296.000 đồng/tấn, sản xuất ra đường với giá thành 4.320 đồng/kg, đó là chưa kể tận dụng tái sản xuất như bã mía sản xuất điện... giá thành sản xuất sẽ còn rất thấp” - ông Đoàn Nguyên Đức nói.

Công nghệ thông minh cho hiệu quả cao

 

Thu hoạch mía bằng công nghệ cao tại HAGL.

Mía đường là ngành hàng mà HAGL có nhiều lợi thế cạnh tranh. Với diện tích rộng và liền vùng, HAGL có thể áp dụng máy móc thiết bị trong công tác trồng, chăm sóc và thu hoạch mía. Hệ thống tưới Israel được lắp đặt đến từng hàng mía và cung cấp độ ẩm liên tục cho đất, giúp HAGL có thể trồng mía ngay trong mùa khô và cây mía có thể phát triển rất nhanh trong các tháng này nhờ quang hợp mạnh. Việc chuẩn bị đất và trồng mía được thực hiện hoàn toàn bằng máy. Công tác bón phân cũng được thực hiện tự động bằng cách hòa vào nước và thông qua hệ thống tưới đi đến từng hàng mía.  

Ông Nguyễn Văn Sự - Tổng Giám đốc Công ty HAGL tại Lào cho biết, xuất phát từ đặc điểm thổ nhưỡng đất đai của vùng canh tác, đây là khu rừng khộp, đất sỏi pha sét, rất nghèo dinh dưỡng. Theo truyền thống canh tác của địa phương ở đây, chưa có ai thành công với cây trồng nào tại vùng đất này. Khi đầu tư vào đây, Tập đoàn nhận thấy, nếu không đưa những công nghệ tưới theo quy trình của Israel vào thì không thể làm bất kỳ loại cây gì ở đây cả. Qua quá trình sử dụng, chúng tôi nhận thấy đặc tính nổi bật của hệ thống tưới nước Israel là vô cùng tiết kiệm nước. Hệ thống bao gồm tháp nước, bộ lọc tạp chất hoặc xử lý chất thải và bộ phận phân bón đi kèm. Hệ thống này được điều khiển bằng máy tính tự động đóng mở van tưới khi độ ẩm của rễ cây đạt tới độ ẩm nhất định.

Đối với hệ thống tưới nhỏ giọt cho cây cao su, hệ thống này gồm các bể chứa nước, van điều áp và hệ thống đường ống dẫn nước đến từng gốc cao su. Nhờ van điều áp mà nước bơm nhỏ giọt qua các van đặc biệt vào từng gốc cao su đều một lượng nước là 2 lít mỗi giờ.Thông thường, cây cao su phát triển nhanh vào mùa mưa, còn mùa khô từ tháng 1 đến tháng 4 hàng năm, cây chậm phát triển hoặc không cạo được mủ vì thiếu nước. Hệ thống tưới nhỏ giọt giúp cây cao su phát triển quanh năm nên cao su Hoàng Anh Gia Lai trồng chỉ 4 năm tuổi là thu hoạch được, rút ngắn thời gian 1 năm so với quy trình trồng và chăm bón phổ biến của các doanh nghiệp khác và sau này, có thể khai thác mủ cả vào mùa khô.

“Mô hình đầu tư công nghệ mới, hiện đại của HAGL vào ngành nông nghiệp đã tăng năng suất gấp 2, gấp 5, gấp 10 lần so với sản xuất truyền thống- ông Đoàn Nguyên Đức tự tin cho biết - Tôi cho đây là một sự đột phá về nông nghiệp, đột phá về công nghệ ứng dụng vào trong nông nghiệp mà HAGL đã đạt được cả ở Lào,  Campuchia, Myamar. Thành quả đầu tư vào nông nghiệp của HAGL đã bắt đầu cho trái ngọt.

Đắk Nông: Hiệu quả của mô hình tưới nước tiết kiệm cho cây hồ tiêu

Nhiều năm nay, người dân huyện Cư Jút (Đắk Nông) tưới cho cây hồ tiêu bằng cách dùng máy bơm nước từ ao, hồ, sông, suối tưới theo từng trụ. Trước tình trạng hạn hán ngày càng khắc nghiệt như hiện nay, Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã triển khai thí nghiệm mô hình tưới nước tiết kiệm trên cây hồ tiêu, bước đầu đem lại hiệu quả thiết thực.

Do nguồn nước ngày càng khan hiếm, nhất là vào mùa khô nên đầu năm 2016, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Nông tiến hành thử nghiệm 16 mô hình tưới nước tiết kiệm cho cây hồ tiêu, với tổng diện tích 8 ha.

Mô hình tưới nước tiết kiệm cho cây tiêu.

Tại huyện Cư Jút, triển khai 2 mô hình tưới nước tiết kiệm, với tổng kinh phí đầu tư trên 32 triệu đồng/ha. Qua 2 tháng lắp ráp và đưa vào sử dụng, mô hình đã phát huy tác dụng.

Mô hình tưới tiết kiệm gồm một đường ống chính có cấu trúc rất đặc biệt được lắp đặt hệ thống tưới có các bộ phận như: máy bơm, bộ điều khiển trung tâm và ống dẫn đến từng luống hồ tiêu. Trên đường ống, tại những gốc hồ tiêu đều được gắn một béc tưới để luôn giữ lượng nước đồng đều, chống xói lở và tăng độ ẩm cho đất, giúp cây tiêu phát triển đều nhau.

Chị Nguyễn Thị Út ở thôn 1, xã Cư Knia được chọn thực hiện thí điểm mô hình, cho biết: Cách tưới nhỏ giọt cho cây tiêu không những giảm thiểu được lượng nước thất thoát mà còn tiết kiệm lượng điện tiêu thụ, công lao động, giúp đất luôn tơi xốp, giảm đáng kể chi phí sản xuất cho người trồng. Đặc biệt, cái lợi dễ thấy nhất của mô hình là tiết kiệm đáng kể công lao động, do cách tưới cũ phải có người trực tiếp tưới, trong khi áp dụng cách làm này thì chỉ cần bật cầu giao máy bơm nước, mở từng van theo từng luống hồ tiêu để tưới theo hàng. Tuy lượng nước không nhiều nhưng nhờ được thẩm thấu nên giữ được độ ẩm lâu”.

Còn theo ông Nguyễn Tiến Lợi, hộ được chọn thí điểm ở thôn 1, xã Trúc Sơn: Tưới theo cách này có thể giảm được khoảng 60-70% chi phí so với sản xuất hồ tiêu theo cách thông thường. Cụ thể, nếu tưới theo cách truyền thống thì 1.200 gốc hồ tiêu của gia đình sẽ tốn khoảng 100m3 nước, trong khi tưới nhỏ giọt chỉ cần 30m3. Ngoài ra, phương pháp tưới tiết kiệm còn giúp cây hồ tiêu no tròn hạt và cho sản lượng cao hơn bình thường do lượng nước được cung cấp đầy đủ và đồng đều.

Hiện nay, nguồn nước dùng cho sản xuất nông nghiệp ở huyện Cư Jút nói riêng và cả nước nói chung đang rất khan hiếm. Do vậy, cải thiện được phương pháp tưới sẽ tác động rất tích cực đến sản xuất. Việc tưới nước theo phương pháp tiết kiệm này còn giúp cây hồ tiêu có được nguồn nước và các chất dinh dưỡng khác ngay từ khi mới ra bông và kết hạt, giúp cây phát triển đồng đều, tăng năng suất và nâng cao chất lượng hạt tiêu.

Đây là mô hình hay có thể nhân rộng, đồng thời, giúp các ngành chức năng, nhất là ngành nông nghiệp đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu mà vẫn đem lại hiệu quả kinh tế cho người nông dân.

Tưới nước sai cách ngày hè khiến cây chết, hoa tàn

Để giữ cho khu vườn của bạn trông khỏe mạnh hơn trong những tháng mùa hè thì tưới nước là chìa khóa quan trọng. Khi được tưới nước đúng cách, rễ sẽ hút được tối đa lượng nước cần để cung cấp cho cây giúp ra hoa, ra trái. Dưới đây là chín lời khuyên về cách tưới cây đúng cách trong ngày hè nắng.

1. Tưới nước vào buổi sáng sớm hoặc tối muộn. Khi tưới cây vào ban ngày, đặc biệt là ban trưa, ánh nắng và hơi nóng sẽ khiến nước bay hơi hết trước khi kịp ngấm vào đến rễ. Thêm vào đó, ánh mặt trời có thể thiêu đốt cây khi những giọt nước vương lại trên lá.

2. Nếu thấy cây bị khô, lá héo thì đây là những dấu hiệu đầu tiên cho thấy cây bị thiếu nước. Những phiến lá đang thẳng bắt đầu mọc cong xuống, rồi héo lại và khô dần. Tuy vậy, hầu hết cây mới chớm thiếu nước có thể cứu bằng cách bổ sung đủ nước hàng ngày.

3. Để mắt đến những cây trồng trong chậu, trong thùng xốp vì lượng rễ nông và đất ít. Hầu hết chúng sẽ cần tưới nước mỗi ngày vào mùa hè. Khi bạn trồng, để lại một khoảng cách 5cm giữa đất và miệng chậu để tránh nước tràn ra ngoài khi tưới. 

4. Tưới nước cho cây trồng giò treo mỗi ngày. Ngoài ra, bạn có thể thỉnh thoảng kiểm tra độ ẩm bằng cách ấn ngón tay vào sâu trong đất một vài cm. Nếu cảm thấy đất đã khô, bạn cần phải tưới nước ngay. Nếu đất khô quá nhanh, bạn nên chuyển cây vào góc râm hơn một chút.

5. Đất có thể phát triển một lớp vỏ cứng bên trên nếu bị để quá khô. Lúc này, tưới nước sẽ không ngấm xuống dưới mà chỉ chảy ở bề mặt rồi thoát xuống lỗ thoát nước. Để giải quyết vấn đề này, bạn nên chọc nhiều lỗ nhỏ trên bề mặt đất, xung quanh thâm cây. Nước sẽ giữ lại và làm ẩm đất dần dần, thấm xuống rễ.

6. Cung cấp tối đa nước cho cây bằng cách tưới mỗi chậu cây trong ít nhất 20 giây. Tưới ít và tthường xuyên khiến nước không ngấm sâu vào trong đất. Nước ngấm nhiều vào rễ giúp bộ rễ ngày càng vươn dài và nhiều hơn.

7. Tái sử dụng càng nhiều nước càng tốt. Nước vo gạo, nước rửa rau,...đều tốt và phù hợp cho cây. Không chỉ tiết kiệm nước mà chúng còn cung cấp các khoáng chất cần thiết.

 8. Làm hệ thống tưới nước tự động khi vắng nhà lâu ngày. Khoan một lỗ trên nắp chai nước ngọt. Sau đó, đổ đầy nước vào chai, đóng nắp và chôn phần đầu vào phần đất gần sát thân cây. Nước sẽ được cung cấp từng chút một cho cây khi gia đình đi vắng và không thể tưới hàng ngày.

9. Bạn nên tưới cây bằng bình xịt hoặc bình phun sương. Tưới nhanh và mạnh có thể rửa trôi các chất dinh dưỡng, tàn phá đất và gây hại cho cây. Hơn thế nữa, tưới cây bằng bình giúp cây hoa không bị nát.

Ứng dụng tưới phun mưa trên rau ăn lá, tưới nhỏ giọt cho hoa hồng

Ứng dụng tưới phun mưa trên rau ăn lá, tưới nhỏ giọt cho hoa hồng: 

Được sự hỗ trợ của “Dự án cạnh tranh nông nghiệp”, trải qua một thời gian: thẩm vấn nông dân, phân tích tình hình, xác định mục đích, mục tiêu, lập kế hoạch dự án, thông qua thẩm định, tiến hành khảo sát…..cuối cùng mô hình “hệ thống tưới phun mưa” trên rau ăn lá và “hệ thống tưới nhỏ giọt” trên hoa Hồng lần đầu tiên đã được triển khai tại TP.Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lăk đầu tháng 3 năm 2011. Dự án tiến hành với sự chủ trì của Trung tâm nghiên cứu Khoai tây, rau và hoa thuộc Viện Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp Miền nam phối hợp với Sở Nông nghiệp &PTNT Đăk Lăk cùng UBND Thành Phố Buôn Ma Thuột.Qua quá trình khảo sát, đã thống nhất chọn hộ chị Ngô Thị Lấn tại khối 12 phường Khánh Xuân và hộ chị Nguyễn Thị Vân khối 6, phường EaTam để triển khai các mô hình. Diện tích tham gia triển khai mô hình trồng rau, hoa phải ≥ 1000 m2, chủ động được nguồn nước tưới, quan trọng nhất phải có sự phối hợp nhiệt tình của gia đình cùng các bên thực hiện dự án.

Trước khi triển khai dự án, các hộ tham gia mô hình được dự án tài trợ mời tham quan một số mô hình công nghệ tưới nước điển hình tại Đà Lạt để học tập và trao đổi kinh nghiệm. Dự án hỗ trợ toàn bộ vật tư và chi phí lắp ráp hệ thống tưới tự động. Ngoài ra nông dân còn được hỗ trợ các loại giống hoa, rau cho năng suất cao, kháng sâu bệnh. Nông dân được tập huấn về kỹ thuật canh tác, biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại trên rau, hoa và quy trình sử dụng phân bón hợp lý trên cây trồng. Theo quan sát thực tế trong chuyến tham quan các mô hình tại Đà Lạt vừa qua, chúng tôi được biết, qua hệ thống tưới nhỏ giọt và phun mưa, nước trước khi dẫn đến cây trồng đã được “đi” qua một “hệ thống trung tâm” gồm: Đồng hồ áp lực đo áp suất lưu lượng nước, hệ thống lọc nước, van xả khí, van hồi nước và bộ châm phân. Vì vậy hệ thống trung tâm kiểm soát được lượng nước thoát ra trong thời gian nhất định, đủ cung cấp nước cho nhu cầu cây trồng, hạn chế lượng nước thất thoát không hiệu quả. Cây trồng được cung cấp nguồn nước tưới sạch thông qua hệ thống lọc nước và van hồi nước. Đặc biệt là “bộ châm phân” sẽ hút phân (đã được hoà nước với liều lượng định sẵn) rồi đưa vào hệ thống đường ống dẫn nước, điều tiết qua hệ thống nhỏ giọt, phân phối đều cho cây, hệ rễ được hấp thu đầy đủ dinh dưỡng để nuôi cây. Cây được cung cấp phân cân đối, đầy đủ, không thất thoát, tăng hiệu quả sử dụng phân của cây trồng. Tưới nhỏ giọt không làm nước “bắn” tung toé lên lá gốc và không tràn trên luống nên hạn chế tối đa sự phát sinh, phát triển và lây lan của tuyến trùng, nấm, vi khuẩn…, nên hạn chế tác động thuốc bảo vệ thực vật, hạ giá thành sản phẩm và tăng lợi nhuận.

Đối với hệ thống tưới phun mưa trên rau ăn lá cũng hạn chế bệnh rất tốt, vì những hạt nước phun sương rất nhỏ ngoài việc cung cấp nước cho cây, rửa lá, đặc biệt, nước không làm xây xát tế bào lá như tưới truyền thống, vì vậy sẽ không tạo điều kiện cho các loại vi sinh vật gây hại (bào tử nấm, vi khuẩn…) xâm nhập gây bệnh lá rau, giảm tối đa việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Theo Thạc sỹ Ngô Xuân Chinh, PGĐ Trung tâm nghiên cứu khoai tây, rau và hoa thuộc Viện KHKT Nông nghiệp Miền nam cho biết: khi áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt trên hoa sẽ giảm đựơc 90% công lao động (tưới nước, bón phân), đối với hệ thống tưới phun mưa trên rau cũng giảm được 90% công tưới. Ngoai ra còn hạn chế được 50 – 70% sâu bệnh trên cây trồng. Th.sỹ Ngô Xuân Chinh cho biết: khi áp dụng mô hình công nghệ tưới này kết hợp với biện pháp kỹ thuật chăm sóc hợp lý thì sau 2 năm sẽ thu lại đủ tiền đầu tư hệ thống tưới ban đầu (hệ thống tưới được tính khấu hao từ 8 – 10 năm) Điều ý nghĩa nhất của việc áp dụng hệ thống tưới công nghệ cao này là bảo vệ được sức khoẻ cộng đồng, giữ cân bằng hệ sinh thái, bảo vệ môi trường và sản xuất cây trồng bền vững. Qua những mô hình được triển khai, mong rằng nông dân sản xuất hoa, rau quả thấy được hiệu quả kinh tế và ý nghĩa của mô hình để ứng dụng và nhân rộng, nhằm góp phần nâng cao đời sống của người nông dân.

Hệ thống tưới nhỏ giọt bằng năng lượng mặt trời ở Tiền Giang

Việc áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt bằng năng lượng mặt trời ở Tiền Giang là một bước tiến mới, đột phá trong sản xuất nông nghiệp, hiệu quả tốt tại nhiều vườn cây các tỉnh phía Nam, giúp giảm chi phí mà vẫn tăng năng suất. Giúp bà con có thêm thu nhập, giãm tải sức lao động, mang lại hiệu quả kinh tế với mô hình này.

Mô hình làm hệ thống tưới nhỏ giọt bằng năng lượng mặt trời ở Tiền Giang được Ông Võ Ngọc Diệp – Tổ trưởng Tổ hợp tác thanh long Lương Phú (xã Lương Hòa Lạc, huyện Chợ Gạo, Tiền Giang) cho biết, thay vì dùng phương pháp tưới thông thường, vườn thanh long 1.100 gốc của ông được thiết kế tưới nhỏ giọt sử dụng bằng năng lượng mặt trời.

Ông Diệp bên hệ thống tưới nhỏ giọt chạy bằng năng lượng mặt trời.

Mô hình này không chỉ giúp ông tiết kiệm được điện, nước, nhân công… mà còn là điều kiện để ông đạt tới chuẩn VietGAP, được cấp mã xuất khẩu sang Mỹ cho trái thanh long thời gian qua. Không chỉ tiết kiệm chi phí, năng suất vườn thanh long cũng tăng lên, đạt 30 tấn/ha.

Mỗi năm 3 vụ, ông Diệp có thể thu lãi trên 300 triệu đồng. Mới đây, mô hình tưới nhỏ giọt cho vườn cây sử dụng năng lượng mặt trời này cũng được thử nghiệm tại hộ ông Hồ Xuân Phụng (xã An Phú, TX.Bình Long, Bình Phước). Năng suất vườn tiêu rộng 7.000m2 của ông Phụng đã tăng từ 1 tấn/năm lên 1,9 tấn/năm sau khi tiến hành tưới nhỏ giọt.

Hệ thống tưới nước bằng năng lượng mặt trời bao gồm một máy bơm gắn trên phao nổi thả trực tiếp xuống mương, hồ nước. Phía trên gắn một hệ thống pin tích hợp năng lượng mặt trời và một tấm panel thu năng lượng mặt trời. Máy bơm được vận hành bằng một mô – tơ có công suất 375W (khoảng 1 CV) cùng với hệ thống đường ống dẫn nước đến các gốc thanh long. Tại mỗi gốc sẽ có 2 van xả nước, nhỏ đều từng giọt và chỉnh lượng nước vừa đủ cho cây phát triển.

Theo các chuyên gia ngành trồng trọt, ưu điểm của khi lắp đặt hệ thống tưới tự động theo kiểu nhỏ giọt này giúp hệ thống rễ của cây phát triển mạnh nhờ được cung cấp vừa đủ nước. Qua đó, cây hấp thu chất dinh dưỡng tốt hơn, hạn chế lượng phân bón bị rửa trôi. Ngoài ra, tưới nhỏ giọt giúp hạn chế cỏ dại ở những vùng đất trống trong vườn cây. Từ đó, giảm công làm cỏ…

Tưới nhỏ giọt cho cây cà phê tăng năng suất trái cao

Đó là nhờ mô hình công nghệ tưới nhỏ giọt cho cây cà phê đã được triển khai tại vườn nhà Ama Chương hơn hai năm qua. Thể hiện rõ nét nhất là năm 2009 khi chưa ứng dụng tưới nhỏ giọt, năng suất chỉ đạt 1,6 tấn/ha, năm 2010 sau khi ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân qua nước thì năng suất vườn cây tăng lên rõ rệt với 2,6 tấn/ha, đến năm 2011 năng suất tiếp tục tăng đến 4 tấn/ha.

Tưới nhỏ giọt cho cây cà phê tăng năng suất trái cao. Mô hình tưới nhỏ giọt này được triển khai từ đầu năm 2010 do Công ty Cà phê Trung Nguyên tài trợ với qui mô 5.000 m2 và 4.000 m2 còn lại trong vườn làm đối chứng.

Ông Ama Chương (thứ hai từ phải sang) trình bày với Chủ tịch nước Trương Tấn Sang về kỹ thuật canh tác cà phê cho hiệu quả cao.

Với mô hình này, nước trước khi dẫn đến cây cà phê đã được “đi” qua một “hệ thống trung tâm” gồm: đồng hồ đo lưu lượng nước dùng để theo dõi lượng nước tưới một cách chính xác, kiểm tra lưu lượng của máy bơm, lưu lượng tưới; đồng hồ đo áp lực nước có nhiệm vụ kiểm tra sự hoạt động của máy bơm, độ sạch của lõi lọc và sự rò rỉ nước trong đường ống; hệ thống lọc nước làm nhiệm vụ loại bỏ những cặn bã, tạo lưu lượng nước ổn định, nước tương đối chất lượng trước khi cung cấp cho cây; van xả khí với mục đích giải phóng những túi khí hình thành trong suốt quá trình tưới được tạo ra do hoạt động của máy bơm, do độ dốc của địa hình hay do đường ống dẫn nước tưới có độ dốc đồng đều nhưng dài quá (500m).

Việc xả những túi khí này ra ngoài giúp hệ thống sau khi khởi động sẽ đạt được sự đồng đều về áp suất với thời gian ngắn nhất, ngăn ngừa được sự chênh lệch áp suất do khoảng chân không tạo ra trong đường ống làm ảnh hưởng đến tốc độ di chuyển của dòng nước. Bộ châm phân là thiết bị châm dinh dưỡng và ống chính, giúp đưa dinh dưỡng trực tiếp đến vùng rễ của cây qua dây nhỏ giọt. Hệ thống trung tâm kiểm soát được lượng nước thoát ra trong thời gian nhất định. Hệ thống đường ống tưới được bố trí cách gốc cà phê chừng 70 cm, chôn âm cách mặt đất chừng 5 – 7 cm; mỗi gốc một đoạn ống đi qua có mang theo 10 điểm nhỏ giọt (cách nhau 30 cm/1 điểm).

Mỗi giờ, mỗi gốc cà phê sẽ được cung cấp 28 lít nước. Độ ẩm của đất thường xuyên được kiểm soát bởi đồng hồ đo độ ẩm được cố định trên vườn. Với hệ thống này, lượng nước cung cấp đáp ứng đúng lúc theo nhu cầu của cây, tiết kiệm nước tối đa, hạn chế lượng nước thất thoát không hiệu quả, phù hợp với điều kiện điều tiết nước trong mùa khô Tây Nguyên.

Đặc biệt là “bộ châm phân” sẽ hút phân (đã được hoà nước với liều lượng định sẵn) rồi đưa vào hệ thống đường ống dẫn nước, điều tiết qua hệ thống nhỏ giọt, phân phối đều cho cây từ đầu vườn đến cuối vườn, hệ rễ được hấp thu đầy đủ dinh dưỡng để nuôi cây phù hợp cho từng giai đoạn sinh lý của cây, hạn chế việc bốc hơi làm mất đạm, tăng hiệu quả sử dụng phân bón của cây cà phê.

Đối với cây cà phê, năng suất và chất lượng sản phẩm phụ thuộc rất lớn vào thời kỳ nở hoa, mà việc nở hoa cà phê lại phụ thuộc vào thời kỳ tưới, lượng nước tưới, chu kỳ tưới và chất lượng nước tưới… Vì vậy, việc tưới nước để điều khiển sự ra hoa rộ, đồng loạt, tạo điều kiện cho việc thu hoạch tập trung là vấn đề rất quan trọng. Mô hình ứng dụng hệ thống tưới nhỏ giọt cà phê tại vườn nhà Ama Chương tỏ ra hiệu quả trong điều khiển ra hoa và tăng năng suất cây trồng.

Thể hiện rõ nét nhất là năm 2009 khi chưa ứng dụng tưới nhỏ giọt, năng suất chỉ đạt 1,6 tấn/ha, năm 2010 sau khi ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân qua nước thì năng suất vườn cây tăng lên rõ rệt với 2,6 tấn/ha, đến năm 2011 năng suất tiếp tục tăng đến 4 tấn/ha. Mô hình tưới nhỏ giọt này nếu tiếp tục được nghiên cứu điều chỉnh lượng nước tưới, chu kỳ tưới kết hợp điều chỉnh phân bón và các yếu tố khác… có thể khai thác tiềm năng năng suất cà phê cao hơn.

Theo cách điều tiết nước của ông Ama Chương, sau khi cây cà phê đã phân hóa mầm hoa, lượng nước được cung cấp liên tục 3 ngày, mỗi ngày tưới một giờ vào buổi sáng, những đợt sau cách 4-5 ngày tưới một lần, khoảng hơn 10 ngày kể từ ngày tưới đầu tiên, hoa cà phê đã đồng loạt bung rộ, cả vườn hoa nở trắng xóa. Trong cả mùa khô căn cứ vào độ ẩm trong đất mà điều tiết nước tưới phù hợp.
Hệ thống tưới nhỏ giọt còn hạn chế tối đa sự phát sinh, phát triển và lây lan của tuyến trùng, các chủng nấm và vi khuẩn gây hại cho cà phê vì không làm nước “bắn” tung tóe lên lá, gốc và không gây tràn trên bồn (như tưới dí truyền thống); hạn chế sự phát triển của các loại cỏ dại (vì không tràn lan trên mặt đất), giảm công và kinh phí đầu tư thuốc diệt trừ cỏ dại.

Qua đó hạn chế dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong nông sản, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giữ cân bằng hệ sinh thái vườn cây. Ngoài ra, khi bón phân qua hệ thống ống dẫn nước cũng hạn chế đáng kể việc thất thoát phân (do phân đã tan), cà phê được cung cấp lượng phân bón đầy đủ đáp ứng nhu cầu sinh trưởng và phát triển của cây, làm tăng năng suất và tăng chất lượng sản phẩm.

Nên chọn hệ thống tưới phun mưa hay tưới nhỏ giọt

Nên chọn hệ thống tưới phun mưa hay tưới nhỏ giọt:

Đây là câu hỏi chúng tôi nhận được khá nhiều từ bà con nông dân. Chúng tôi xin trả lời như sau:

Để chọn được phương pháp tưới tự động, trước hết phải căn cứ vào đặc điểm, yêu cầu tưới của từng loại cây trồng; căn cứ vào tình hình thực tế về nguồn nước; Yếu tố chi phí đầu tư; Yếu tố kỹ thuật & quản lý hệ thống tưới; Các đặc thù khác…

hệ thống tưới nhỏ giọt

hệ thống tưới phun mưa

A). Đối với đặc điểm từng loại cây trồng

Trên thực tế, bà con đều biết, tất cả các loại cây trồng đều cần tưới nước, và hãy tưởng tượng đang nắng hạn mà gặp cơn mưa thì coi như đó là có lộc trời cho. Khi cây cối đang khát nước, độ ẩm giảm xuống 50-60% vào mùa khô, khi chúng đang phải co mình đề chống chọi với nhiệt độ lên tới 35-400C… đêm hôm đó ông trời cho chúng ta một cơn mưa, sáng hôm sau chúng ta sẽ thấy mùa màng như đã lột xác, xanh tươi, hoa chồi đua nhau phát triển….

Về cơ bản cây trồng ngoài cần lượng nước đầy đủ cấp cho hệ thống rễ để nuôi cây, thì yếu tố quan trọng nữa là một lượng nước cấp lên trên bề mặt lá, hoa, trái giúp cây quang hợp tốt hơn, và hơn nữa, cây trồng phát triển rất tốt nếu có một vùng khí hậu lý tưởng về nhiệt độ, độ ẩm….

Lấy ví dụ với tưới cho cây tiêu: Cây tiêu ngoài hệ thống rễ dưới lòng đất, còn có hệ thống rễ chằng chịt bám trên trụ tiêu, và hệ thống lá to bản… đơn giản chúng ta đều biết cây hồ tiêu nên áp dụng tưới nhỏ giọt hay phun mưa…

Tuy nhiên, cũng có những loại cây trồng thích hợp với phương pháp tưới nhỏ giọt như hoa trồng trong chậu, một số loại cây dây leo trồng trong nhà lưới nhà kính như dưa, bí, hoặc một số loại cây trồng có thân cao mà hệ thống tưới phun mưa khó áp dụng như tưới cây cao su trưởng thành…

B). Căn cứ vào nguồn nước

Về cơ bản, cả hai phương pháp tưới phun mưa và nhỏ giọt đều giúp nhà đầu tư tiết kiệm đáng kể nguồn nước bởi cả hai phương pháp này đều xác định được lưu lượng tưới, thời gian tưới vừa đủ cho cây trồng.

Tuy nhiên, trong những trường hợp nguồn nước rất khan hiếm, người sử dụng sẽ phải tính toán để cắt giảm một phần nhu cầu của cây trồng. Cụ thể cây trồng cần có nước tiếp cho bộ rễ; tưới lên lá, trái; và tưới làm mát môi trường xung quanh. Vậy trong trường hợp nguồn nước rất khan hiếm thì ưu tiên số một là cấp nước cho bộ rễ, khi đó hệ thống tưới nhỏ giọt cần được ưu tiên.

Để tiết kiệm nước, điện, trước khi đầu tư dự án, chúng ta cần xác định chính xác nhu cầu lưu lượng 1 lần tưới là bao nhiêu (tính theo mm/giờ, hoặc m3/giờ/ha), chu kỳ tưới là bao nhiêu ngày 1 lần, từ đó yêu cầu đơn vị tư vấn, cung cấp thiết bị đưa ra các chỉ số đầu ra của hệ thống tưới và xác định thời gian, lưu lượng tưới tối ưu.
C). Căn cứ vào khả năng đầu tư

Hệ thống tưới phun mưa thường gồm bộ cấp nước (máy bơm), hệ thống ống dẫn, và đầu béc tưới. Nước được phân phối đồng đều – thường là trên 85% đến ~100% trên mọi vị trí của diện tích tưới. Chi phí không phụ thuộc vào khoảng cách giữa các cây, số gốc cây trên 1 đơn vị diện tích và thường ổn định cho mọi loại cây trồng (thường dao động khoảng 30-40tri/ha đối với cây công nghiệp, và 50-70tri/ha đối với rau, hoa trong nhà lưới, nhà kính – số tham khảo, tổng hợp)

Đối với hệ thống tưới nhỏ giọt, hệ thống thường gồm bộ cấp nước, hệ thống lọc, đường dây mềm dẫn nước, và các đầu tưới nhỏ giọt. Chi phí của hệ thống tưới nhỏ giọt phụ thuộc rất nhiều vào số lượng cây trồng trên 1 đơn vị diện tích. Khi cây trồng càng dày, chi phí càng lớn. Một số dự án trồng mía trước đây sử dụng biện pháp tưới nhỏ giọt và chi phí đầu tư lên tới 100tri/ha; ngược lại nếu tưới cao su với khoảng cách khoảng 7m x 7m (hàng cách hàng 7m, cây cách cây 7m) thì chi phí chỉ khoảng 20tri/ha.

Một yếu tố nữa cần xem xét trong vấn đề đầu tư, tưới phun mưa thường hệ thống bền lên tới 10 năm – 20 năm, trong khi đó tuổi thọ của hệ thống tưới nhỏ giọt chỉ khoảng 2-5 năm. Do đó, chu kỳ đầu tư của hệ thống tưới nhỏ giọt cao gấp 4-5 lần so với tưới phun mưa. Chúng ta nên tính toán tổng đầu tư cho 1 đơn vị diện tích, trong 1 thời gian 10-20 năm.

Hệ Thống Tưới Nước Tự Động

Tại các nước phát triển, những tiến bộ công nghệ hầu như được các nhà khoa học áp dụng vào trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống và trong sản xuất. Chính nhờ đó mà chúng đem lại năng suất hiệu quả cao trong công việc.

Tuy nhiên ở Việt Nam, một nước có ngành sản xuất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn thì việc áp dụng công nghệ vào nông nghiệp nói riêng và và cây trồng nói chung còn rất hạn chế.

Một trong những trở ngại chính đó chính là giá thành của sản phẩm công nghệ và việc chưa thấy được hiệu quả làm cho người sử dụng không muốn áp dụng công nghệ.

Nhằm cải thiện những vấn đề trên chúng tôi đã tập trung thiết kế thành công hệ thống tưới nước tự động Made in VietNam.

Hiện tại hệ thống tưới nước tự động có 2 dạng chính là sử dụng bằng Pin và sử dụng bằng điện trực tiếp. Tùy vào mỗi ứng dụng mà người ta sử dụng mỗi loại khác nhau.

Dạng bộ điều khiển cho hệ thống tưới nước tự động bằng Pin:

+Ưu điểm: Gọn nhẹ, dễ lắp đặt, chi phí thấp

+Nhược điểm: Mau hết Pin và phải thay thường xuyên. Chỉ có thể sử dụng ở những nơi có diện tích nhỏ. Đối với những nơi đòi hỏi có nhiều van thì khó đáp ứng được, và nếu kết hợp nhiều bộ thì giá thành rất cao. Dễ bị hỏng nếu không được bảo quản tốt.

Dạng bộ điều khiển cho hệ thống tưới nước tự động bằng  nguồn điện trực tiếp 220V hoặc Ắc-quy:

+Ưu điểm : có thể sử dụng cho những hệ thống từ nhỏ đến những hệ thống lớn. Có thể tăng giảm số lượng van điều khiển tùy thích. thiết kế chắc chắn đảm bảo độ tin cậy. Đảm bảo hoạt động tốt nếu mất điện.

+Nhược điểm: giá thành cao hơn bằng Pin nếu chỉ sử dụng 1 ngõ.

Hiện tại chúng tôi đã có 2 dòng sản phẩm dành cho hệ thống tưới nước tự động. Một dòng được thiết kế bằng Vi xử lý có thể hiển thị bằng led , và một dòng xử dụng PLC kết hợp màn hình HMI có thể tích hợp giám sát qua mạng.

Ví dụ như ở những nông trại với diện tích lớn hoặc những nông trại trồng trọt ở những nơi xa xôi thì việc áp dụng hệ thống tưới nước tự động càng tỏ ra ưu việt. Giờ đây không những chỉ dừng lại ở việc tưới tự động mà hệ thống tưới nước của chúng tôi còn cung cấp cho khách hàng chức năng giám sát qua mạng . Ở bất cứ nơi đâu bạn đều có thể quản lý được hệ thống của mình thông qua mạng Internet.

Ở các nước phát triển việc áp dụng công nghệ tưới nước tự động rất phổ biến. Ví dụ như Israel một nước nhỏ cộng với diện tích đất sa mạc lớn do đó họ đã phát triển công nghệ tưới nước cho cây rất tốt. Và một số dòng sản phẩm tưới nước tự động của Israel cũng rất nổi tiếng trên thế giới. Ngoài ra Nhật Bản cũng được xem là một nước đi đầu trong việc áp dụng công nghê vào kỹ thuật trồng trọt trong nhà cũng như ngoài trời.

Hệ thống tưới nước phù hợp với tất cả những loại hình trồng cây.

Từ những hệ thống tưới nước phun sương hay những hệ thống tưới nước nhỏ giọt cho những loại cây hoa, cây bonsai…

Cho đến những loại cây ăn quả, rau màu, cây công nghiệp…

Bất kể các điều kiện trồng trong các tổ hợp nhà kính hoặc ngoài trời hệ thống tưới đều phát huy tối đa những thế mạnh của mình.

Ngoài ra chúng tôi còn kết hợp với một số chuyên gia về cây để đảm bảo được những thông số kỹ thuật tưới đưa ra là chuẩn xác và đem lại hiểu quả cao nhất cho cây trồng.

Mô hình tưới tự động bằng năng lượng mặt trời ở Ninh Thuận

Hội Nông dân tỉnh Ninh Thuận vừa phối hợp với Công ty Holcim Việt Nam tổng kết mô hình tưới tự động bằng năng lượng mặt trời trên vùng đất khô hạn Ninh Thuận. Sau một năm triển khai cho thấy, mô hình này không chỉ góp phần tiết kiệm điện năng mà còn giúp cho việc tưới tiêu hoa màu của người nông dân được dễ dàng hơn, giảm chi phí sản xuất, giải phóng sức lao động và bảo vệ môi trường. 

Đây là mô hình do một nhóm sinh viên Khoa Điện – Điện tử, Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh nghiên cứu, chế tạo khi tham gia Cuộc thi sáng tạo bảo vệ môi trường Holcim Prize 2012 do Công ty Holcim Việt Nam tổ chức. Mô hình sử dụng nguồn năng lượng mặt trời để bơm nước, hệ thống tưới được lắp đặt vòi phun tiết kiệm. Khi có mưa, hệ thống tưới tự động sẽ ngưng hoạt động; trong điều kiện bình thường, hệ thống này sẽ tưới nhỏ giọt cho cây trồng.

Với tính khả thi cao, dự án đã được Công ty Holcim hỗ trợ triển khai ứng dụng thực tế tại Ninh Thuận. Dự án khởi động từ tháng 11/2012 và đưa vào thử nghiệm từ tháng 5/2013 tại hộ ông Nguyễn Hữu Lương ở thôn Từ Tâm 2, xã Phước Hải, huyện Ninh Phước. Chi phí đầu tư để lắp đặt hệ thống công nghệ ban đầu bao gồm 10 tấm pin mặt trời, bộ sạc, ắc quy, bộ chuyển đổi khoảng 100 triệu đồng. Hệ thống có công suất 0,8 kWp, tuổi thọ sử dụng khoảng 15 năm.

Trên diện tích 4 sào đất rẫy, ông Liêm đã tiến hành trồng các loại cây đậu phộng, dưa hấu, bầu, hành lá. Từ khi triển khai mô hình đến nay, ông đã trồng được 3 vụ, kết quả cây sinh trưởng và phát triển tốt, cho năng suất cao. Theo ông Lương, xã Phước Hải là vùng đất khô hạn nhất tỉnh Ninh Thuận; đất ở đây chủ yếu là đất cát, không những thiếu độ ẩm mà còn thường xuyên xảy ra tình trạng cát bay. Hơn nữa, nguồn nước khan hiếm, lại ở cách xa trụ điện hạ thế nên việc bơm, tưới nước gặp rất nhiều khó khăn.

Sau một thời gian lắp đặt hệ thống điện mặt trời, tôi thấy nguồn điện thu được có thể sử dụng suốt ngày, vừa cung cấp điện chiếu sáng, vừa bơm nước tưới tiêu hoa màu. Công nghệ này góp phần làm giảm công lao động, tiết kiệm nước, đồng thời chống được tình trạng cát bay. Có nguồn nước tưới ổn định, người dân tại địa phương có thể sản xuất được 3 vụ/năm, nguồn thu nhập tăng lên. Hệ thống cũng dễ lắp đặt và sử dụng, rất phù hợp với những vùng ở xa lưới điện.

Ông Đỗ Hồng Kỳ – Phó Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh đánh giá, mô hình này đã góp phần biến những khó khăn của vùng đất nắng Ninh Thuận thành lợi thế để người nông dân có thể trồng hoa màu vào mùa khô mà không lo thiếu nước tưới. Vì thế, mô hình cần được ứng dụng rộng rãi, là giải pháp thay thế hiệu quả, an toàn, bền vững. 

Hệ thống phun sương cho hoa, cho vườn ươm

Tổng quan về hệ thống phun sương tự động gồm các thiết bị trong bộ tưới tự động, có chức năng phân phối nước ở dạng những giọt sương trong không gian. Thời gian đóng ngắt được cài đặt trước theo nhu cầu của con người. Nhờ vậy, bộ điều khiển tưới tự động mà nó hoạt động ổn định và đúng thời gian. Nó thay thế cho con người về nhu cầu tưới nước của cây.

Đầu phun sương: tạo ra hơi sương mịn. Thường được dùng với áp suất tương đối cao (khoảng 2-4 Atm). Chúng được dùng trong nhà kính để làm giảm nhiệt độ xung quanh và làm tăng độ ẩm tương đối.

Đầu rải nước: đặt trưng với một bộ làm lệch cố định và tầm đường kính hoạt động thật giới hạn. Đường nước có thể được lắp vào theo nhiều góc khác nhau, giúp ta có thể thiết kế nhiều kiểu phân phối nước. Chúng được dùng để làm tăng độ ẩm tương đối của nhà kính, chủ yếu trong các hành lang và các khu cảnh quan nhỏ.

Đầu phun nước dành cho hoa: có bộ làm lệch xoay tròn được, và có tầm đường kính hoạt động rộng lớn, lượng nước phun ít hơn đầu rải nước, giọt nước to hơn, và phân phối nước tốt hơn (đặc biệt là phân phối đồng bộ). Có nhiều loại bộ xoay cho những loại đầu phun nước khác nhau.

Các bộ phận này có thể hoán chuyển cho nhau, cho phép ta có thể sử dụng tùy theo từng trường hợp. Việc sử dụng đầu phun tưới tự động là lý tưởng cho lượng nước tưới thấp trong làm vườn, trồng cây ăn trái, trồng hoa, nhà kính, vườn ươm, chống sương giá và tưới vườn.

Hạn hán kéo dài, hàng ngàn hécta cây trồng chờ chết ở Quảng Trị

Theo tình hình phãn ánh của người dân địa phương tại Huyện Hướng Hóa Tỉnh Quảng Trị, nắng nóng kéo dài trong thời gian vừa qua đã làm cạn kiệt một số sông hồ, khe suối. Hạn hán kéo dài, hàng ngàn hécta cây trồng chờ chết. Việc cung cấp nước tưới cho cây trồng của Hướng Hóa là vấn nạn của phòng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Huyện. Cho đến nay, việc hỗ trợ người dân đào giếng khoan và cung cấp trang thiết bị giúp người dân đang được gấp rút thực hiện.

Theo thống kê sơ bộ của Phòng Nông nghiệp cho thấy có khoảng 1.000 ha sắn trồng muộn, 500 ha cà phê mới trồng 1-2 năm tuổi bị héo úa, lá vàng. “Hạn làm cây sắn củ ít, chất lượng giảm, kéo dài thời gian sinh trưởng từ 10 lên 12 tháng. Từ đó, làm thay đổi mùa vụ của năm sau, ảnh hưởng đến cây trồng khác”

Đập thủy lợi A Mo Rơ ở xã A Xing vốn cấp nước cho khoảng 10 ha sắn và lúa nay cạn khô, chỉ còn một vũng nước tù cho trẻ em, phụ nữ và người già tắm giặt.

Một số cây trồng đang cần nước tưới, đặc biệt những cây công nhiêp như tiêu cà phê mang giá trị kinh tế lớn đang khô lá chờ chết. Trong khi đó với sự hỗ trợ đắc lực của Phòng Nông Nghiệp đã hướng dẫn bà con nông dân khoan giếng sâu để tưới nước cho cây cà phê, và tiêu.

Giải pháp cứu vườn tiêu trong mùa khô ở huyện Bù Đốp

Thời điểm này, nông dân trong tỉnh đang phải đối mặt với nắng hạn. Ruộng khô cháy vì thiếu nước, cây trồng sống lay lắt. Người dân trồng tiêu phải nghĩ ra những giải pháp cứu vườn tiêu trong mùa khô hạn năm nay.

ĐỔ XÔ KHOAN GIẾNG
Mùa khô năm nay khắc nghiệt hơn năm trước nên hộ bà Vũ Thị Mai ở thôn 5, xã Thiện Hưng (Bù Đốp) phải khoan thêm giếng nước để tưới cho cây trồng. Tuy nhiên, giếng khoan đầu tiên gặp phần đất sạt lở và mũi khoan thứ hai gặp phải đá hộc, nên gia đình bà mất đứt chục triệu đồng mà chưa có nước tưới.
Ông Nguyễn Hữu Minh ở xã Hưng Phước thuê thợ khoan giếng phục vụ vườn tiêu. Với 5.500 nọc tiêu đang vào thời kỳ cần nước tưới, dù đã có một giếng khoan và một hồ chứa nước (sâu 5m) nhưng nắng hạn kéo dài, nguồn nước ngầm bị rút mạnh nên nước tưới tiêu thiếu. Vì vậy, bà Mai đã đầu tư hàng chục triệu đồng thuê máy nạo vét hồ chứa, bởi đối với cây tiêu, nước là quan trọng nhất. Nhiều diện tích tiêu liền kề vườn nhà bà Mai có hồ chứa nước nhưng cũng cạn kiệt. Các chủ vườn đang loay hoay tìm nguồn nước, như hộ anh Bùi Văn Hay, Phạm Văn Tiên…
Thời điểm này đến các xã Thiện Hưng, Hưng Phước, Tân Thành (Bù Đốp) đều thấy các hộ dân khoan giếng, tìm nước cứu vườn tiêu. Gắn bó với nghề khoan giếng từ năm 1998 nên anh Trần Đức Thanh đã đi khắp các huyện, thị xã để hành nghề. Anh Thanh cho biết: Mùa khô, nghề khoan giếng rất đắt khách, làm không hết việc. Trước đây có 2 máy khoan nhưng vì trả công thợ cao nên anh đã bán 1 máy, chỉ còn 1 máy để tự làm. Trung bình một tháng anh khoan được 2 giếng, trừ chi phí thu về 4-5 triệu đồng/giếng.
Do một giếng khoan không đủ nước tưới cho 1.000 nọc tiêu và chuẩn bị cho gần 3.000 nọc tiêu sắp trồng trong mùa mưa tới nên ông Nguyễn Hữu Minh ở ấp 5, xã Hưng Phước đang thuê thợ khoan thêm 2 giếng. Ông Nguyễn Hữu Hóa (em trai ông Minh), quản lý vườn cây cho biết: Hiện trong vườn đã có 1 giếng khoan nhưng không đủ nước tưới cho 1.000 nọc tiêu. Mùa này, bơm chỉ được 30 phút là cạn. Chúng tôi phải khoan thêm giếng để chủ động nguồn nước tưới cho cây trồng.
GIẢI PHÁP TRONG MÙA KHÔ
Để tiết kiệm nguồn nước ngầm và cứu vườn tiêu, lão nông Phạm Văn Lý ở thôn 5, xã Thiện Hưng (Bù Đốp) đã thành công với hệ thống tưới tự động trong vườn tiêu. Ông Lý là một trong số ít người trên địa bàn xã đạt danh hiệu nông dân sản xuất – kinh doanh giỏi cấp tỉnh nhờ hiệu quả từ mô hình tưới nước bán tự động này.
Hơn 6.000 nọc tiêu nhà ông Lý dù đang cao điểm mùa khô vẫn rất xanh tốt. Ông Lý nói: “Từ khi lắp đặt hệ thống tưới tự động, năng suất vườn tiêu tăng lên khoảng 7-10%; chi phí nhân công, điện giảm rõ rệt. Vợ chồng tôi không còn phải thức đêm kéo ống nước tưới như trước”. Ông Lý bố trí ống nước theo chiều chảy xuôi, ống chính đặt ở vị trí cao nhất trong vườn, sau đó các ống phụ tỏa đi xung quanh, chôn lấp giữa hàng tiêu. Cuối cùng dùng các van điều chỉnh lượng nước cho thích hợp. Từ ngày lắp đặt hệ thống tưới tự động, thay vì cả ngày phải kéo vòi nước đi khắp vườn thì nay ông Lý chỉ việc bật máy, mở van.
Ông Lý cho biết: Vòi phun nước kích cỡ nhỏ nên độ hấp thụ nước của cây được lâu, giúp tiết kiệm nguồn nước. Hệ thống tưới nước tự động trên là một trong những giải pháp hữu ích, giúp nông dân đối phó với nắng hạn mùa khô.

Vườn rau sạch thu về bạc tỷ của kỹ sư Nguyễn Văn Cao

Vườn rau sạch thu về bạc tỷ của chàng kỹ sư Nguyễn Văn Cao được đầu tư máy móc, chuyển giao kỹ thuật, lắp ráp các hệ thống trồng rau sạch bằng công nghệ thủy canh và tưới nhỏ giọt cho nhiều hộ gia đình, đơn vị trong cả nước. “Xem trên mạng thấy mô hình sản xuất rau sạch tiện ích của anh Cao, tôi đã liên hệ nhờ anh lắp đặt hệ thống nhằm cung ứng rau sạch quy mô lớn cho nhà hàng của gia đình “, bà Châu, chủ một nhà hàng ở Thừa Thiên Huế bộc bạch.

Sau hai năm thử nghiệm “ngốn” hết khoảng 400 triệu đồng, Cao đã tìm ra nhiều công thức dinh dưỡng (các nguyên tố đa lượng, vi lượng, trung lượng…), đưa ra tỷ lệ pha trộn phù hợp đáp ứng cho nhu cầu các loại rau, quả mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Từ kết quả nghiên cứu, anh lập công ty, đầu tư máy móc, chuyển giao kỹ thuật, lắp ráp các hệ thống trồng rau sạch bằng công nghệ thủy canh và tưới nhỏ giọt cho nhiều hộ gia đình, đơn vị trong cả nước. “Xem trên mạng thấy mô hình sản xuất rau sạch tiện ích của anh Cao, tôi đã liên hệ nhờ anh lắp đặt hệ thống nhằm cung ứng rau sạch quy mô lớn cho nhà hàng của gia đình “, bà Châu, chủ một nhà hàng ở Thừa Thiên Huế bộc bạch.

Chàng kỹ sư đang hướng dẫn cho người dân ở TP Quảng Ngãi trồng rau sạch trên hệ thống thủy canh hồi lưu tự động. “Do không gian hạn hẹp, gia đình tôi đầu tư 5 triệu đồng để lắp đặt hệ thống trồng rau sạch trên sân thượng, mỗi ngày thu gần nửa kg thành phẩm. Hệ thống này ít tốn công chăm sóc, đảm bảo an toàn thực phẩm cho gia đình”, ông Dương Quốc Đạt, người dân TP Quảng Ngãi nhìn nhận.

Với sự hỗ trợ của hệ thống tưới nhỏ giọt, vườn rau sạch của kỹ sư Nguyễn Văn Cao đã mang về những lợi ích thiết thực cho anh cũng như những hộ sản xuất kinh doanh nông sản trên địa bàn Thành Phố Quảng Ngãi và các vùng lân cận.

Trang trí sân vườn bằng cỏ lá tre (lá gừng) cần chú ý vấn đề gì?

Với nhiều người, cỏ lá tre (cỏ lá gừng) đã trở nên quá gần gửi với họ. Cỏ lá gừng hay còn gọi cỏ lá tre có tên khoa học: Axonopus compressus. Thuộc họ Hòa thảo hay họ lúa, cỏ – Poaceaa. Có nguồn gốc Nam Mĩ, Mexico, Brazin. Thân cây nhỏ, cành và nhánh thường bò sát đất. Cách trồng và chăm sóc chúng dễ dàng hơn so với những loại cỏ trồng khác có trên thị trường hiện nay. Trong trang trí sân vườn bằng cỏ lá tre (lá gừng) cần chú ý vấn đề gì?

Lá đơn dạng bầu dục nhỏ dài. Cành và cuống kéo dài thành gốc có màu đỏ nâu. Phiến lá màu xanh bóng nhẵn, viền mép có lông nhỏ.Hoa nhỏ có màu vàng nhạt ửng đỏ ở đầu. Cụm hoa dạng bông kéo dài khoảng 4-6 cm, mỗi bông mang 20-40 hoa. Quả là loại quả thóc tốc độ sinh trưởng nhanh ưa nóng hạn tốt, có khả năng sống trong môi trường ít ánh sáng.

Bạn nên lựa chọn chất lượng hạt thông qua thử nghiệm hạt cơ bản, loại hạt này rất nhẹ và nhỏ nên nếu ngâm ngay tỉ lệ nổi lên rất cao bẹn nên chờ 4h sau hãy kết luận hạt lép nhiều hay ít. Tỷ lệ hạt lép là luôn có tuy nhiên hạt cỏ này có 1 dạng hạt “Lừng ” có phôi nảy mầm nhưng không mạnh mẽ và ở khoảng giữa chắc và lép. Hạt lừng vẫn nảy mầm nhưng cây không khỏe bằng cây của hạt mẫy. Bạn có thể dùng hạt từ Đài Loan,Úc hoặc Thái Lan.

1. Cách gieo hạt cỏ lá gừng: Xử lí đất trước khi gieo trồng. Đất trồng cần được xới cạn qua hoặc dùng cào cào lên cho đất xốp và có độ mịn lớp mặt, lớp đất xốp này có tác dụng trộn lẫn hạt cỏ giúp hạt nhanh này mầm hơn.

Sau khi xới xong bạn cần làm 1 công tác cự kì quan trọng đó là xử lí mầm cỏ dại. Mầm cỏ dại là các hạt cỏ còn tồn tại trong đất trồng của bạn chúng sẻ này mầm trước khi hạt của bạn nảy mầm và tấn công lấn áp không gian không còn cơ hội cho hạt cỏ lá gừng phát triển. Hạt mầm có thể hạn chế ở mức độ tốt nhất 70%-80%. Thuốc cần sử dụng là các loại sau đây: Ronstar, bạn phun theo hướng dẫn tuy nhiên liều dùng khuyên là nặng đô hơn khoảng 2 lần mới có khả năng diệt tốt cỏ dại. Dualgold có thể dùng khi đất ẩm và liều dùng cũng vậy hãy tăng thêm.
Thời gian cách li đất khoảng 1 tuần rồi gieo hạt cỏ lá gừng.

• Xử lí hạt trước khi gieo trồng: Lựa chọn hạt giống. Hạt cỏ lá gừng có khối lượng nhẹ nên khi đưa vào ngâm bạn cần lưu ý chùng bị nỗi nhiều hơn chìm ,không phải bị lép mà nó là hạt lừng và chưa đủ khối lượng để chìm. Hãy chọn hạt ở nơi uy tín và có gieo trồng thành công ,được chứng minh thực tế, không nên mua hàng trôi nỗi không có nơi đảm bảo sẻ gây thiệt hại cho bạn giá rẻ nhưng hạt cỏ lá gừng gieo không lên. Hạt còn tốt màu sắc bình thường không bị mốc, hay lên màu lạ.
• Ngâm hạt: Ngâm hạt 4h với nước pH trung tính. Vớt hạt ra và tiến hành gieo. Trộn hạt: Hạt trộn với cát hoặc đất mịn và gieo lên thửa đất đã chuẩn bi. Tỷ lệ trộn cho vừa tay rãi vì hạt cỏ rất mịn và nhỏ.
• Gieo hạt: Gieo hạt đều trên khu đất theo luống,tránh tình trạng bi sót hoặc chồng chéo nếu không có máy gieo. nếu dùng máy gieo hạt thì bạn chỉ cần trộn cho vào máy và đẩy theo hàng.
• Phủ giử ẩm: Nhất định phải phủ lớp giử ẩm có thể là tro trấu, rơm hay các thứ giẩm ẩm khác vừa trách trôi hạt khi tưới và giử ẩm cỏ mau nảy mầm. Nếu gieo diện tích rộng không có đủ nguyên liệu giử ẩm bạn có thể dùng cách sau: Sau khi gieo dùng chổi cào chà lên mặt đất gieo trồng để trộn đất mặt và hạt lẫn với nhau như vậy cũng tốt và tiết kiệm. Hạt sẻ này mầm bình thường, muốn làm cách này trước khi gieo phải xới lại 1 lần.
• Tưới nước hạt: Tưới nước thì cần dùng hệ hống tưới phun là tốt nhất. Nếu trong điều kiện khó hơn như công trường thì bạn cần dùng các phương án thay thế. Dùng vòi tưới tay có gắn ” búp sen” bạn mắc vào và tưới vẫn tốt. Dùng béc tưới nông nghiệp spray đều theo dự tính thời gian để giử ẩm.
• Xử lí khi trời mưa: Trời mưa thì hạt sẻ bị trôi từ nơi cao xuống nơi trũng và nảy mầm, cho nên không có vấn đề gì bạn sẻ dặm lại khi chúng lớn lên hoặc gieo bù những chổ mất quá nhiều.
• Chăm sóc hạt mầm: Hât mầm được giử gìn cẩn thận khi đã lên 1 lá mầm tránh bị các loài vật xâm phạm và làm hư hỏng. Cần phun phân bón lá và thuốc kích rễ cho mầm cỏ lá gừng sau khi phát triển được 7 ngày và sau đó cứ 7 ngày phun 1 lần khi cỏ ra lá lớn bắt đầu bón phân.

Hệ thống tưới nước tự động cho hành hoa, cải ngọt ở Nghệ An

Thời gian gần đây, nhiều hộ nông dân đã áp dụng hệ thống tưới nước tự động vào sản xuất nông nghiệp. Tăng nâng suất cây trồng, chất lượng sản phẩm đảm bảo, mang lại hiệu quả kinh tế, tăng thêm thu nhập cho bà con nông dân. Hệ thống tưới nước tự động cho hành hoa, cải ngọt ở Nghệ An được thực hiện vào giữa năm 2011, cho đến nay mô hình này khá hiệu quả và được nhiều bà con áp dụng.

Hệ thống tưới nước tự động cho hành hoa, cải ngọt ở Nghệ An: Giữa cánh đồng lúa bát ngát của xóm 4 xã Quỳnh Đôi – Quỳnh Lưu nổi bật trang trại nuôi lợn ngoại siêu nạc kết hợp bò, cá, chim của của anh Hồ Tất Quí. Trang trại chỉ rộng khoảng 3.500m2 nhưng được bố trí khoa học, vệ sinh, liên hoàn giữa ao cá, chuồng trại, vườn cây ăn quả. Anh và các công nhân đang tất bật cho lợn, bò ăn. 200 con lợn gồm 150 con lợn thịt, 20 lợn nái, 30 con lợn con, rồi còn 19 con bò thịt nuôi nhốt một ngày ăn hết khoảng 350 kg thức ăn, chi phí gần 5 triệu đồng, bên cạnh đó còn việc tắm rửa, vệ sinh chuồng trại… nên công việc rất vất vả.

Anh cho biết, tổng đầu tư cho trang trại đến nay hơn 2 tỷ đồng, trong đó vay ngân hàng hơn 600 triệu đồng, vay anh em họ hàng và đặc biệt được hỗ trợ 100 triệu đồng từ nguồn quỹ KHCN, trong đó huyện Quỳnh Lưu hỗ trợ 60 triệu đồng. Bắt đầu xây dựng trang trại từ năm 2011, anh Quí đã đi học tập kinh nghiệm ở Yên Bái, làm theo mô hình của Công ty CP (Thái Lan), đầu tư qui mô công nghiệp đúng hướng dẫn, đảm bảo các qui trình về phòng chống dịch bệnh và môi trường. Huyện Quỳnh Lưu ngoài hỗ trợ tiền, còn cử cán bộ khuyến nông, cán bộ KHCN xuống, vừa động viên vừa hỗ trợ thêm kỹ thuật.

Đến nay, sau hơn 2 năm, trang trại đã cho thu nhập với sản lượng lợn thịt 40 tấn/ năm. 6 tháng đầu năm 2013, anh đã bán được 15 tấn lợn thịt, ngoài ra còn bán lợn giống, cá, chuối, bầu, bí… cho thu nhập dần đủ để trả các khoản nợ đầu tư và tiền nhân công trong trang trại. Mỗi năm trừ chi phí trang trại đã cho lãi gần 200 triệu đồng. Đây hiện là mô hình nuôi lợn thịt siêu nạc lớn ở Quỳnh Lưu, áp dụng đúng qui trình kỹ thuật nuôi lợn thịt siêu nạc an toàn sinh học theo hướng VietGAP, ngoài phát triển kinh tế còn cung cấp nguồn giống tốt phục vụ nhu cầu trong huyện và tạo thêm việc làm cho 3-4 lao động.

Còn gia đình ông Nguyễn Văn Đàm, ở xóm 8, Quỳnh Hậu lại quyết tâm đầu tư vườn dược liệu trên đất hai lúa. Do nghiên cứu nhu cầu thị trường, nhận thấy các cây dược liệu chữa bệnh đang rất có giá nên đã đầu tư tiền, công sức, nghiên cứu qui trình kỹ thuật để trồng vườn dược liệu gồm sâm đương qui, lá thìa canh (chữa bệnh tiểu đường) và cây kim ngân hoa (chữa bệnh gan mật). Vườn rộng 5.000m2, trồng từ tháng 1/2013, hiện nay các loại cây dược liệu phát triển tốt, sâm đương qui ra rất nhiều củ, dự kiến thu hoạch vào cuối năm 2013, còn kim ngân hoa đã có thể thu hoạch.

Anh Tuấn – con trai của ông Nguyễn Văn Đàm cho biết: Kim ngân hoa hiện được Viện Dược liệu đặt mua 1 triệu đồng/ kg, còn đương qui có tác dụng điều khí, bổ huyết, được gọi là “nữ” nhân sâm, có tác dụng làm mỹ phẩm hoặc thuốc bổ huyết cho phụ nữ, hiện rất có giá trị kinh tế. Vườn dược liệu gia đình ông Đàm đầu tư gần 200 triệu đồng, trong đó được huyện Quỳnh Lưu hỗ trợ trong chương trình phát triển KCN là 60 triệu đồng, dự kiến sau khi thu hoạch đạt được ít nhất 400 triệu đồng.
Quỳnh Bảng, Quỳnh Liên, Quỳnh Lương là những vùng chuyên canh rau màu nổi tiếng của Quỳnh Lưu (nay Quỳnh Liên, Quỳnh Lương thuộc Thị xã Hoàng Mai). Hàng chục năm nay, rau màu đã mang lại ấm no hạnh phúc cho người dân nơi đây. Mặc dù đã được chính quyền quan tâm đầu tư hệ thống giếng ngầm, điện kéo ra đồng, nhưng thời tiết khắc nghiệt và nhu cầu về nước của cây rau rất cao nên người dân trồng rau ở Quỳnh Lưu đã có sáng kiến làm hệ thống tưới tự động cho rau như phun mưa tự nhiên. Bắt đầu từ Quỳnh Liên, phong trào sau đó đã lan sang Quỳnh Lương, Quỳnh Bảng.

Anh Hồ Bá Thuận – xóm Tân Hải – Quỳnh Bảng cho biết: “Gia đình tôi đã lắp giàn phun bán tự động cho 5 sào rau, chủ yếu là hành hoa và cải ngọt. Đây là hai loại rau cần rất nhiều nước, trước đây cả ngày hai vợ chồng trằn ra giữa nắng để tưới rau. Nay chỉ cần ngồi trong nhà cắm cái công tắc điện là nước phun như mưa thấm đều từ lá xuống đất. Tôi có thể rít thuốc lào uống nước chè thoải mái”.

Nguyên tắc hoạt động của hệ thống là từ giếng khoan, nước được dẫn về từ các ống chủ, sau đó dẫn từ các ống chủ về các vị trí cần tưới có đặt các pep tưới. Khi nước phun mạnh lên từ các pep, có một đoạn thép chắn ngang đầu phun phía trên, nước vì thế tóe ra khắp phía xung quanh. Ông Thuận còn cho biết: đầu tư giàn tưới hết 10 triệu đồng, nhưng năng suất rau tăng lên 30%, đặc biệt cải thiện điều kiện làm việc cho cả nhà. Nhà ông Thuận nhờ từ rau mà làm được nhà 3 gian khang trang, con cái học hành có việc làm ổn định.

Nhà ông Hồ Đăng Năng kế bên cũng lắp giàn tưới bán tự động cho 3 sào rau hết 5 triệu đồng, ông Năng cho biết: thu nhập của gia đình chủ yếu từ rau màu bởi đất lúa không có, sau nhiều năm rất vất vả, nay lắp giàn tưới, vợ chồng ông đã có thời gian nghỉ ngơi, mừng nữa là tư thương đến tận vườn mua rau, không phải đi chợ đêm hôm như trước, mỗi năm thu nhập từ rau được khoảng 60 triệu đồng. Vậy là từ mô hình đầu tư hỗ trợ KHCN ở Quỳnh Liên, giàn tưới rau bán tự động nay đã lan tỏa ra nhiều xã với hàng trăm hộ đầu tư; đem lại hiệu quả lớn.

Năm 2012 là năm chính quyền huyện Quỳnh Lưu dành sự quan tâm mạnh mẽ đến việc tìm kiếm, hỗ trợ các điển hình, mô hình làm giàu ở các xã cũng như xây dựng mới những mô hình KHCN. Huyện đã dành 1,1 tỷ đồng kinh phí để hỗ trợ KHCN cho các mô hình có tính bứt phá.

Có thể kể đến những mô hình được tiếp sức từ huyện như: Xây dựng thương hiệu nước đóng chai Núi Đồ của Công ty cổ phần Liên Thành, xã Quỳnh Lập 50 triệu đồng, hỗ trợ xây dựng thương hiệu thủy sản Hạnh Hương Phú Lợi 2 – Quỳnh Dị 30 triệu đồng; hỗ trợ xây dựng website, thương hiệu làng nghề hoa cây cảnh Hồng Phú Quỳnh Hồng 40 triệu đồng; Hỗ trợ mô hình kho cấp đông bảo quản sản phẩm thủy sản 100m2 cho ông Nguyễn Chí Chỉnh, thôn Hồng Phong, Quỳnh Phương 100 triệu đồng; hỗ trợ mô hình KHCN chăn nuôi lợn an toàn sinh học theo hướng VietGAP 200 con của ông Hồ Tất Quý xóm 4 Quỳnh Đôi 60 triệu đồng; hỗ trợ KHCN phát triển nuôi tôm he chân trắng thâm canh an toàn sinh học hướng VietGAP 0,5 ha ở Quỳnh Bảng 60 triệu đồng; nuôi chim trĩ sinh sản và thương phẩm 20 cặp bố mẹ ở xóm 4, Quỳnh Minh; nuôi ngao Bến Tre thương phẩm 0,5 ha cho bà Tô Thị Lượng, xóm 8, Quỳnh Thuận; trồng măng tây ở Tân Sơn 50 triệu đồng; sản xuất mắm chượp đóng chai ở Phú Lợi 2 cho ông Trần Thanh Hùng – Quỳnh Dị 35 triệu đồng; hỗ trợ 40 triệu đồng trồng cây thuốc Kim tiền thảo 1 ha cho ông Bùi Duy Hợp, xóm 7, Quỳnh Trang.
Trước đó năm 2011, Quỳnh Lưu cũng đã “tiếp sức“ hàng chục mô hình xóa đói giảm nghèo, vươn lên làm giàu như: 6 Website thương mại dịch vụ, 6 mô hình chuyển đổi đào tạo nghề, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ 22 mô hình KHCN ở các xã, mỗi mô hình từ 25 đến 100 triệu đồng.

Hiệu quả như mô hình KHCN chế biến ruốc chua Hoàng Văn Dương ở xóm 5 Quỳnh Liên 25 triệu đồng, nuôi ốc bươu (ốc nhồi) thương phẩm và sinh sản cho ông Nguyễn Ngọc Minh, xóm Đồng Tâm – Quỳnh Thắng; nuôi lợn rừng thương phẩm xã Quỳnh Vinh, sản xuất các loại nấm xã Quỳnh Xuân 95 triệu đồng; hỗ trợ cải hoán hầm bảo quản sản phẩm trên tàu cá bằng vật liệu cách nhiệt Polyurethane (PU) xã Quỳnh Lập, Quỳnh Phương 100 triệu đồng, hỗ trợ sử dụng khí sinh học vào chạy máy phát điện phục vụ sinh hoạt 5 hộ: Quỳnh Vinh, Mai Hùng, Quỳnh Xuân, Hoàng Mai, Quỳnh Hậu; nuôi ốc hương bằng lồng trong ao đất An Hòa, trồng các loại hoa cao cấp: lan Hồ Điệp, đồng tiền, hồng Trung Quốc ở xã Quỳnh Hồng. Huyện còn hỗ trợ cho các xã thử nghiệm các giống lúa chống rầy tại xã Quỳnh Yên, hỗ trợ mô hình quản lý ruồi vàng trên cây mướp đắng ở xã Tân Sơn, hỗ trợ liên kết sản xuất, tiêu thụ rau màu hàng hóa, xã Tân Sơn…

Không chỉ đầu tư cho nông, lâm nghiệp, hoạt động KHCN trên địa bàn Quỳnh Lưu còn hỗ trợ cho các làng nghề, gắn với kế hoạch phát triển Công nghiệp – TTCN – làng nghề giai đoạn 2012-2020, hỗ trợ đào tạo nghề mộc, mây tre đan, chuyển giao công nghệ ép ngói chống nóng…

Từ nhiều năm qua, hoạt động KHCN trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu ngày càng phát triển mạnh cả về chiều rộng và chiều sâu, đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị sản phẩm, góp phần đưa Quỳnh Lưu trở thành một huyện có dấu ấn nổi bật trong tương quan với các huyện. Từ 2005-2012, huyện đã tổ chức triển khai 300 mô hình, dự án ứng dụng tiến bộ KHKT, trong đó 144 mô hình thuộc lĩnh vực nông nghiệp, 156 mô hình thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế, cải cách hành chính, xây dựng làng nghề…

Tưới nhỏ giọt – công nghệ thích ứng với hạn hán

Tiết kiệm

Anh Nguyễn Đức Phương (ấp Thạnh Nhơn, xã Bình Thạnh, Châu Thành) sản xuất 8.000m2 rẫy, chủ yếu trồng cải bắp, cải dún, ớt, ngò rí... Đây là những loại cây trồng cần tưới nước thường xuyên nhưng khi tưới, giọt nước tưới phải có hạt rất mịn và nhỏ để không làm cho cây đổ ngã. Trước đây, khi tới kỳ tưới nước cho rẫy, anh Phương dùng máy đuôi tôm gắn bơm 2 vòi để tưới.

Bình quân mỗi ngày, anh tốn hết 5 lít xăng và 2 lao động. Mỗi lao động thuê tưới rẫy, anh phải trả tiền công 100.000 đồng/ngày, cộng với tiền xăng hơn 300.000 đồng/ngày. Chi phí cao dẫn đến giá thành sản xuất tăng nhưng khi thu hoạch, gặp phải tình trạng “thừa hàng, dội chợ” thì xem như lỗ nặng.

“Hạ giá thành sản xuất đối với các mặt hàng đồ rẫy là vấn đề sống còn của nông dân chúng tôi. Kể từ khi có công nghệ tưới phun hay tưới nhỏ giọt, giá thành sản xuất ra sản phẩm của nông dân vùng này giảm xuống hơn phân nửa nên sức cạnh tranh của sản phẩm rất tốt. Nếu gặp phải tình trạng “thừa hàng, dội chợ’, nông dân lỗ cũng không nhiều. Phương pháp này giúp nông dân tiết kiệm rất nhiều thứ” – anh Phương khẳng định.

 

Lắp đặt tưới nhỏ giọt 1 lần, sử dụng trên 8 năm mới thay dây.

Vẫn trên diện tích 8.000m2 rẫy của mình, nếu trước đây anh Phương phải tốn hơn 300.000 đồng mỗi ngày thì nay chi phí đó giảm xuống còn 84.000 đồng. Thấy cách làm của anh mang lại hiệu quả cao, nông dân vùng này đã áp dụng theo, vì vậy sản xuất ngày càng hiệu quả.

“Bà con nông dân vùng này đã áp dụng triệt để công nghệ tưới phun, tưới nhỏ giọt cho cây cam xoàn và cây xoài 3 màu, mang lại hiệu quả rất cao. Thứ nhất là tiết kiệm được một lượng nước rất lớn. Thứ hai, thời gian tưới được rút ngắn (chỉ có 15 phút) nhưng nước thấm sâu vào rễ cây, làm cho cây tươi tốt. Áp dụng công nghệ này, giá thành sản xuất còn dưới 1/3 so với trước, từ đó sản phẩm có sức cạnh tranh cao trên thị trường. Đây là công nghệ mà Hội Nông dân khuyến khích bà con áp dụng” – ông Bùi Thanh Cần, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã An Thạnh Trung (Chợ Mới) nhấn mạnh.

Dễ thực hiện

Hiện nay, giá thành lắp đặt hệ thống tưới phun cho 1.000m2 rẫy chỉ 1,5 triệu đồng nhưng thời gian sử dụng được 8 năm. Nông dân các địa phương trong tỉnh đang đẩy mạnh áp dụng công nghệ này cho cây trồng, nhất là trong thời điểm hạn hán như hiện nay.

“Mỗi công rẫy, chúng tôi sử dụng 4 bành dây. Mỗi bành dây dài 100m, đường kính ống 16mm, bề dầy thành ống 1,2mm, áp suất nước là 4 bar. Dây màu đen và chống được tia cực tím nên rất bền. Trên diện tích 1.000m2, chúng tôi phân ra làm 4 làn để tưới. Trên ống dây, nhà sản xuất đục 3 lỗ để nước phun ra. Khi dây được bơm nước căng lên thì nước bắt đầu phun ra 2 bên, giọt nước vừa nhỏ lại vừa đều. Mỗi lao động có thể chăm sóc được từ 2 – 3 héc-ta rẫy. Công nghệ này dễ thực hiện, tính tiện ích rất cao” – ông Trần Thanh Nam (xã Khánh Hòa, Châu Phú), thông tin.

Lắp đặt một lần nhưng thời gian sử dụng khoảng 8 năm giúp giá thành và chi phí sản xuất của nông dân giảm đáng kể. Công nghệ này đã thực sự có ý nghĩa khi hiện tượng El Nino còn đang tiếp diễn, giúp cây trồng chống được hạn. “Cái quan trọng của công nghệ này là vừa tiết kiệm, lại vừa dễ thực hiện. Đây là mô hình nông dân cần nhân rộng để giảm chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. Từ đó, chúng ta mới có thể cạnh tranh được trong bối cảnh hội nhập như hiện nay” – ông Trần Thành Tài (xã Vĩnh Mỹ, TP. Châu Đốc) khẳng định.

“Năm nay đại hạn, nhiệt độ môi trường tăng cao, lượng nước bốc hơi rất lớn, số lần tưới cho 1 vụ trồng tăng lên từ 5 – 6 cữ nước làm phát sinh thêm chi phí. Giá thành sản xuất rau xanh hoặc các loại cây trồng khác cũng tăng lên, sản phẩm khó cạnh tranh trên thị trường. Nhờ công nghệ tưới nhỏ giọt đã giúp tiết kiệm được nhiều thứ, nên giá thành sản phẩm thấp nhưng chất lượng rau lại tăng lên, sản phẩm rất dễ tiêu thụ” – ông Dương Văn Ten (xã Kiến An, Chợ Mới) phân tích.

Người nông dân với hệ thống tưới nước bán tự động

Suốt ngày phải kéo vòi nước vừa xa vừa nặng tưới khắp vườn tiêu rộng hàng ngàn nọc, có bữa phải tưới cả ban đêm, đã khiến không ít hộ tốn rất nhiều công sức. Nếu gắn bó lâu dài với cây tiêu thì cách tưới tiêu thủ công sẽ không thể duy trì bởi sức khỏe của con người có hạn. Với suy nghĩ đó, phải mất hơn một tháng tìm tòi, thử nghiệm tháo ráp ống nước, van khóa, ông đã thành công với hệ thống tưới nước bán tự động cho vườn tiêu.

Đó là nông dân Phạm Văn Lý ở thôn 5, xã Thiện Hưng (Bù Đốp), người đã gắn bó, kiên trì làm giàu bằng cây tiêu ngay từ những ngày đầu đến Bình Phước lập nghiệp (năm 1998). Ông cũng là một trong số ít người trên địa bàn xã đạt danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp tỉnh.

Năng suất tiêu tăng từ 7-10% nhờ tưới nước bán tự động

Đến thăm vườn tiêu hơn 6.000 nọc của nhà ông Phạm Văn Lý, bất kể là mùa khô đều dễ dàng nhận thấy vườn tiêu xanh tốt, dây nọc sum suê trái. Dẫn chúng tôi đi xem hệ thống tưới nước bán tự động, ông Lý vui vẻ nói: “Từ khi lắp đặt hệ thống tưới nước bán tự động, do chủ động được nguồn nước tưới nên năng suất vườn tiêu tăng lên khoảng từ 7-10%, chi phí nhân công, điện, dầu giảm rõ rệt. Đặc biệt vợ chồng tôi không còn phải tưới cả ngày lẫn đêm như trước, đây là điều mừng nhất vì không hại sức khỏe”.

Hệ thống tưới nước bán tự động của ông Lý dễ học tập và ứng dụng. Trong vườn tiêu, ông Lý đặt ống nước theo chiều chảy xuôi, ống chính (ống lớn) đặt ở vị trí cao nhất trong vườn, sau đó các loại ống phụ (ống nhỏ) được đặt tỏa đi xung quanh, chôn lấp dưới đất sâu chừng 10 cm. Cứ hai hàng tiêu thì đặt một đường ống ở giữa luống, sau đó khoan thành từng cặp lỗ nhỏ hướng về phía gốc tiêu. Cuối cùng dùng các van điều chỉnh lượng nước cho thích hợp. Người nông dân nên đầu tư dùng loại ống nước chất lượng tốt để đảm bảo được lâu dài. Nơi nào chưa có điện thì chạy bằng máy nổ. Tùy theo mô tơ của máy nổ để bố trí số lượng trụ tưới cho phù hợp. Và như vậy, thay vì cả ngày phải kéo vòi nước đi xa thì nay ông Lý chỉ việc nổ máy, mở van nước, kiểm tra vườn và về nhà làm việc khác, sau hai tiếng quay lại, khóa đường ống đó và mở van đường ống khác. Ông Lý phấn khởi khoe: “Nông dân bây giờ khác rồi, chỉ cần chạy xe honda tà tà thăm vườn, mở van tưới nước, chứ không phải lấm lem khổ sở như trước”.

Nhìn những nhánh tiêu sai trĩu quả, ông Lý tính toán: “Trước đây, với 1.000 nọc tiêu, một người phải mất 1,5 ngày tưới, nhưng giờ chỉ mất 0,5 ngày, số điện cũng giảm theo. Tính tiền nhân công, điện, dầu thì cứ 1.000 nọc sẽ tiết kiệm được 1 triệu đồng/tháng. Với hơn 6.000 nọc của gia đình tôi, mỗi tháng cũng tiết kiệm được ít nhất 6 triệu đồng. Như vậy là người trồng tiêu đã có lãi”. Theo ông Lý, với vòi phun nước kích cỡ nhỏ nên độ hấp thụ nước của cây được khá lâu, tránh tình trạng nước tràn bồn dễ bị bốc hơi. Đồng thời, nông dân vẫn có thể tận thu được số tiêu rụng ở dưới gốc do chưa kịp thu hoạch.

Điểm tham quan, học tập của nhiều chủ vườn

Với suy nghĩ gắn bó, kiên trì làm giàu từ cây tiêu nhưng không thể làm thủ công, vừa tốn công vừa tốn tiền của. Ngay sau đó, ông đã bắt tay vào tìm tòi, nghiên cứu cách lắp đặt đường ống, đặt van nước sao cho phù hợp. Do địa hình dốc thoải, nghiêng nên việc đặt đường ống gặp nhiều khó khăn. Kết quả hơn một tháng mày mò, ông Lý đã thành công với hệ thống tưới nước bán tự động. Trung bình chi phí cho đường ống lắp đặt, cứ 1.000 nọc tiêu thì hết từ 15-20 triệu đồng.

Thành công với sáng chế này, vườn tiêu của gia đình ông Lý không những trở thành nơi tham quan, học tập của các chủ vườn ở địa phương mà còn thu hút nhiều lão nông đến từ Đồng Nai, Tây Ninh. Ông Lý không chỉ nhiệt tình hướng dẫn cách làm cho chủ vườn khi đến học hỏi mà còn đến tận vườn lắp đặt cho người dân. Hiện nay, ở xã Thiện Hưng và một số xã lân cận, nhiều hộ nông đã ứng dụng lắp đặt hệ thống tưới nước bán tự động cho vườn tiêu đạt kết quả tốt.

Chúng tôi đến thăm vườn tiêu của hộ anh Phạm Văn Tiên ở ấp Phước Tiến, xã Hưng Phước (Bù Đốp), nơi lắp đặt hệ thống tưới nước bán tự động theo sự hướng dẫn của ông Lý. Anh Tiên vui vẻ nói: “Nhờ áp dụng hệ thống tưới nước này từ năm 2011 mà tôi đã mạnh dạn mở rộng thêm diện tích vườn tiêu từ 4.000 nọc lên hơn 8.000 nọc. Trước đây, chỉ tính công tưới thì ngoài hai vợ chồng, tôi còn thuê thêm một người nữa. Nay thuận tiện lắm, chỉ một mình tôi cũng đảm nhiệm việc tưới tiêu cho hơn 8.000 nọc. Chủ động được nguồn nước nên cây xanh tốt quanh năm, năng suất tăng lên đáng kể. Bình quân mỗi vụ tiêu gia đình tôi cũng tiết kiệm được khoảng 40 triệu đồng cho các khoản tiền công, điện, dầu. Ngoài ra, sẵn có kinh nghiệm nên tôi còn đi ráp đường ống thuê cho 5 hộ chủ vườn tiêu khác trong xã”.

Anh Phạm Đình Thoại, Phó chủ tịch hội Nông dân xã Thiện Hưng cho biết: Thành công từ hệ thống tưới nước bán tự động ở vườn tiêu cho hiệu quả cao nên đến nay cả xã có khoảng 20 hộ đã lắp đặt hệ thống này. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để nông dân mạnh dạn mở rộng diện tích vườn tiêu – một trong những cây trồng chủ lực cho nguồn thu khá ổn định.