Tưới nước cho cây xoài theo công nghệ nhỏ giọt tiết kiệm

tưới nhỏ giọt quanh gốc cho cây xoài

Anh Trang Tố Hữu có hơn 30 ha xoài Úc đang thời kỳ thu hoạch được thuê lại từ Cty EMU. Trước kia anh tưới nước cho cây bằng hình thức tưới tràn, tốn nhiều nước và công sức vì phải kéo vòi dài hàng trăm mét, trong khi đó nguồn nước ngày một khan hiếm.

Khi đầu tư công nghệ tưới nhỏ giọt  theo hình thức cuốn quanh gốc thì thấy rất hiệu quả. Theo anh Hữu, hệ thống gồm 2 phần chính: Xây hồ trên cao để tạo áp lực khi đưa nước tưới vườn; ống dây tưới đến từng gốc cây.

Nguồn nước được lấy từ suối hay giếng khoan. Anh xây 3 bể nước đặt trên điểm cao, trong đó 1 bể có dung tích 80 m3, 2 bể còn lại, mỗi bể 30 m3. Hệ thống đường ống nhỏ dần, từ đường kính 60 cm, giảm còn 16 cm cho tới gốc xoài.

Ở vị trí gốc, tạo vòng tròn sử dụng dây nhỏ giọt nhỏ (micro dripline) cách gốc 1 m ngày đêm rỉ rả nước nuôi cây. Tổng kinh phí đầu tư toàn hệ thống của gia đình anh khoảng 500 triệu đồng, bình quân 15 triệu đồng/ha (chưa tính kinh phí khoan giếng).

Anh Hữu còn cho biết, mặc dù kinh phí đầu tư ban đầu là khá lớn nhưng hiệu quả mang lại thật “đáng đồng tiền”, nhất là tiết kiệm được chi phí nhân công.

Cụ thể, nếu như trước kia vườn xoài rộng hàng chục ha, mỗi lần tưới cần 8 – 10 công, ròng rã suốt 2 – 2,5 tháng, phải tốn chi phí công lao động 120.000 -150.000 đ/ngày/người.

Tuoi nuoc cho xoai theo cong nghe Israel: Tiet kiem den tung giot
Vườn xoài của anh Hữu được tưới đủ nước ra quả đẹp
Áp dụng mô hình tưới tiết kiệm còn có thể đưa phân bón, dinh dưỡng nuôi cây… Cũng nhờ cách tưới mới, sản lượng xoài của trang trại đạt bình quân 5 tấn/ha, bán giá 50.000 đ/kg, trừ chi phí lãi hàng tỷ đồng/năm.

Còn hộ ông Phan Quang Mai, thôn Tân Xương 1, xã Suối Cát (Cam Lâm) cũng áp dụng hệ thống tưới tiết kiệm cho 1,2 ha xoài rất hiệu quả.

Ông Mai cho biết, tưới tiết kiệm tránh cỏ dại tranh nước, tranh phân với cây, đồng thời có thể điều chỉnh được độ ẩm thích hợp, hạn chế sâu bệnh bùng phát, cây phát triển tốt, bộ rễ ăn sâu… Việc sử dụng hệ thống đơn giản, người trồng có thể chủ động SX xoài trái vụ.

Ông Mai Xuân Thương, GĐ Trung tâm Nông nghiệp công nghệ cao Khánh Hòa cho biết, hiện có nhiều cá nhân, tổ chức tới đơn vị để học hỏi cách thức tưới tiết kiệm nước.

Việc đầu tư hệ thống này không chỉ đảm bảo năng suất cây trồng, mà còn ứng phó trước tình hình khô hạn như hiện nay khi nguồn nước ao hồ, sông suối cạn kiệt.

“Mô hình tưới tiết kiệm rất phù hợp vùng bán sơn địa, vùng miền núi, vùng không được hưởng lợi từ hệ thống tưới tràn. Hiện giá đầu tư toàn bộ hệ thống tưới tiết kiệm cũng hạ thấp so với trước đây khoảng 50 triệu đ/ha (đối với cây lâu năm); còn cây hàng năm thì ít hơn. Tuy chi phí còn cao nhưng hiệu quả mang lại là lâu dài”, ông Thương chia sẻ….

Phát triển dưa hấu, dưa lê nhờ chủ động nước tưới

Những ngày này, đi trên Quốc lộ 1A, đoạn qua cánh đồng Hòn Gọ (thuộc thôn Ninh Lâm, xã Vạn Khánh) sẽ thấy nhiều nông dân thu hoạch dưa lê, chăm sóc dưa hấu trên những thửa ruộng xanh mướt xen lẫn trong những rặng dừa dọc hai bên đường. Khoảng 3 năm trở về trước, những diện tích đất này chỉ độc canh cây dừa. Nhưng từ khi hồ thủy lợi Hoa Sơn đưa vào sử dụng, nhờ chủ động được nguồn nước tưới, người dân địa phương đã tận dụng những diện tích đất thịt pha cát này để phát triển cây dưa hấu, dưa lê.

Anh Nguyễn Đức Sơn (thôn Tiên Ninh, xã Vạn Khánh) cho biết: “Nhà tôi làm nghề trồng dưa hấu, dưa lê đã trên chục năm. Ban đầu, tôi chỉ trồng 7 sào ở thôn Tiên  Ninh, nhưng 3 năm nay, tôi thuê thêm 8 sào đất dừa ở cánh đồng Hòn Gọ để trồng xen dưa hấu, dưa lê. Nhờ có được nguồn nước từ hồ Hoa Sơn nên dưa phát triển rất thuận lợi, cho năng suất cao”. Anh Nguyễn Đức Thắng, người thôn Tiên Ninh, thuê đất trồng dưa hấu, dưa lê ở cánh đồng này, cũng cho biết: “Thổ nhưỡng ở cánh đồng này là đất thịt pha cát, rất thuận lợi để trồng dưa. Sau khi nguồn nước từ hồ Hoa Sơn dẫn về khu vực này, tôi thuê 15 sào đất dừa để trồng xen 2 loại dưa. Qua 3 vụ, tôi thấy phát triển rất tốt, năng suất cao hơn hẳn 5 sào tôi trồng ở thôn Tiên Ninh”.
Vụ dưa hấu năm ngoái, những người trồng dưa hấu, dưa lê nơi đây đều thu lãi hơn 5 triệu đồng/sào. Đặc biệt, do hộ nào cũng áp dụng phương pháp bẫy ong đục trái thay phương pháp xịt thuốc nên không chỉ giảm được chi phí, nhân công mà dưa hấu, dưa lê ở đây còn được các thương lái ưa chuộng. Một thương lái cho biết: “Dưa hấu ở đây trái rất to, da bóng đẹp, không bị xịt thuốc diệt ong, ruộng lại nằm bên quốc lộ nên rất thuận lợi cho việc thu mua. Chúng tôi mua dưa ở đây luôn cao hơn từ 300 đến 500 đồng/kg so với các nơi khác. Hiện tại, tôi mua 9.000 đồng/kg dưa lê. Riêng dưa hấu phải khoảng 10 ngày nữa họ mới thu hoạch nên hiện tại chưa định giá được”.
​
Xã Vạn Khánh hiện có gần 30 hộ trồng dưa hấu, dưa lê với diện tích gần 20ha. Ngoài ra, do mỗi vụ dưa hấu, dưa lê chỉ kéo dài trên dưới 50 ngày nên sau khi thu hoạch, người nông dân còn luân canh các loại cây hoa màu khác để tăng thu nhập. Ông Nguyễn Hữu Danh – Phó Chủ tịch UBND xã Vạn Khánh cho biết: “Sau khi hồ Hoa Sơn đưa vào sử dụng, ngành nông nghiệp của địa phương rất thuận lợi do chủ động được nguồn nước. Đặc biệt, nhiều diện tích đất gò cao, màu mỡ trước đây chỉ có thể độc canh cây dừa, nay đã được trồng xen dưa hấu, dưa lê và luân canh các loại cây hoa màu khác rất hiệu quả. Vì vậy, chúng tôi đang có chủ trương mở rộng diện tích trồng dưa hấu, dưa lê và luân canh cây hoa màu, đặc biệt đối với những khu vực đất đang trồng dừa và đất bỏ hoang để tăng thu nhập cho người dân”.

Hiệu quả từ mô hình tưới nước nhỏ giọt trên cây cam Đường Canh

Anh Long thăm vườn cam Đường Canh hơn 2 năm tuổi được chăm sóc từ hệ thống tưới nhỏ giọt

Vốn là tỷ phú cam Đường Canh có tiếng của huyện niềm núi Lục Ngạn, anh Bùi Đức Long (SN 1967) hiện đang sở hữu ba trang trại trồng cam (ở các thôn Hiệp Tân, Hăng – xã Hồng Giang và thôn Nghĩa – xã Nghĩa Hồ) với tổng diện tích 5 ha, trong đó có gần 4 ha cho thu hoạch. Không chỉ là một trong những người đi đầu trong việc đưa cây cam Đường Canh về đồng đất Lục Ngạn (năm 2003), anh Long còn là nông dân tiêu biểu có nhiều sáng kiến, kinh nghiệm trong việc trồng và chăm sóc cam Đường Canh hiệu quả. Điển hình như giải pháp kỹ thuật “Xử lý ra hoa đậu quả không đào rễ trên cây cam Đường Canh” do anh nghiên cứu thành công đoạt giải nhất cuộc thi Sáng tạo nhà nông tỉnh Bắc Giang lần thứ VI năm 2015 và đoạt giải ba cấp trung ương. Thực hiện giải pháp này, việc chăm sóc cam Canh – cây ăn quả khó tính đối với gia đình anh nói riêng và người dân Lục Ngạn nói chung trở nên đơn giản hơn. Cũng nhờ đó, vườn cam nhà anh Long luôn cho năng suất và chất lượng quả tốt. Trong ba năm gần đây, sản lượng cam nhà anh Long luôn đạt từ 50 đến hơn 65 tấn quả, doanh thu đạt từ 1,8 tỷ đến 3,8 tỷ đồng/năm.

Tháng 12 năm 2015, vườn cam Đường Canh của gia đình anh Bùi Đức Long rộng 4 mẫu tại thôn Hăng, xã Hồng Giang được Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Bắc Giang lựa chọn và hỗ trợ kinh phí thực hiện mô hình thí nghiệm áp dụng hệ thống tưới nước nhỏ giọt cho cây cam bằng công nghệ của Isarel. Dưới sự hướng dẫn trực tiếp của kỹ sư khoa học, chỉ sau nửa tháng tích cực thi công, hệ thống tưới nước nhỏ giọt cho cây cam đã được lắp đặt xong và đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả tích cực.

Theo đó, hệ thống tưới nước nhỏ giọt gồm: máy bơm nước, cốc lọc, bộ châm phân, trục cấp nước bằng ống PVC, van điều áp, đường ống dẫn nước PE đến các luống, ống nhỏ giọt vào 1.800 gốc cam Đường Canh… Tổng chi phí khoảng 450 triệu đồng (bao gồm cả lương nuôi một kỹ sư theo dõi vận hành hệ thống tưới trong 1 năm), trong đó gia đình anh Long đóng góp 115 triệu đồng.

Anh Bùi Đức Long cho biết 1 gốc cam có 1,8 m dây tưới nhỏ giọt

Hướng dẫn chúng tôi đi thăm vườn cam Đường Canh tươi tốt, lá xanh mướt, được đánh luống trồng theo hàng lối khoa học, anh Long phấn khởi cho biết: Từ khi đưa vào sử dụng đến nay, hệ thống tưới nước nhỏ giọt cho cây cam đã phát huy nhiều ưu điểm tích cực như: tiếp kiệm thời gian tưới, lượng nước tưới và công lao động; bón phân dễ dàng với hiệu quả cao; lượng nước được thấm sâu giữ ẩm tốt nên cây phát triển rất xanh tốt, mặc dù cây mới được 2 năm tuổi nhưng đã cao to như cây 3 – 4 tuổi.

Cụ thể, trước kia nếu áp dụng tưới tràn thủ công cho vườn cam 4 mẫu này phải cần 3 công lao động thì nay nhờ hệ thống tưới nhỏ giọt chỉ một người làm một giờ là xong. Mặt khác, khi tưới tràn loang, mỗi gốc cam mất khoảng 20 lít nước nhưng độ thấm không sâu nên sau 3 ngày phải tưới lại, còn tưới nhỏ giọt thì 6 ngày sau mới phải tưới lại. Đặc biệt là việc bón phân rất đều nhờ lượng phân bón được hòa tan hết vào thùng nước, qua bộ châm phân tưới đều cho các gốc nên hiệu quả bón phân rất cao.

Tuy nhiên, anh Long cũng lưu ý là không dùng được nước giếng khoan để tưới trực tiếp cho cây mà dùng nước hồ, vì giếng khoan ở địa phương có cặn đá vôi sau thời gian sử dụng sẽ gây tắc đường ống dẫn nước. (Nếu trường hợp phải sử dụng nước giếng khoan thì nên bơm nước lên bể để lắng cặn một thời gian rồi mới được đưa vào tưới).

Hiện anh Bùi Đức Long đang làm Chủ nhiệm câu lạc bộ trang trại cây ăn quả có múi trên địa bàn huyện Lục Ngạn. Câu lạc bộ có 23 thành viên là chủ trang trại ở các xã như: Tân Mộc, Phượng Sơn, Quý Sơn, Hồng Giang, Tân Quang… Câu lạc bộ thường xuyên sinh hoạt để thành viên trao đổi kinh nghiệm trồng, chăm sóc cây ăn quả có múi; liên kết trong sản xuất, sử dụng phân bón, thuốc trừ sâu và thông tin cho nhau về đầu mối tiêu thụ sản phẩm. Đây cũng là nơi để anh Long phổ biến kỹ thuật “Xử lý ra hoa đậu quả không đào rễ trên cây cam Đường Canh” và hiệu quả của mô hình tưới nước nhỏ giọt cho thành viên câu lạc bộ.

Tưới tiết kiệm nước mang lại nhiều lợi ích

Giai đoạn II, dự án triển khai tại 2 huyện Bác Ái và Thuận Bắc, kinh phí trên hỗ trợ 550 triệu đồng. Đã có 700 hộ ND được dự án hỗ trợ lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm với diện tích canh tác 192ha. Trước đó, giai đoạn I của dự án (2011-2013) có tổng kinh phí  1,6 tỷ đồng, giúp 1.600 hộ lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm với tổng diện tích canh tác là 380ha. Qua 5 năm thực hiện dự án đã có tổng cộng 2.350 hộ ND thuộc 40 xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh được hỗ trợ lắp đặt hệ thống tưới nước tiết kiệm trên các diện tích trồng nho, táo, mãng cầu, mủ trôm, trồng cỏ và các loại rau màu khác. Hệ thống tưới nước tiết kiệm đã góp phần giảm chi phí nhân công lao động, hạn chế được sâu bệnh, bảo vệ tài nguyên nước, môi trường sinh thái. Sản phẩm nông nghiệp sản xuất ở những mô hình sử dụng hệ thống tưới tiết kiệm đảm bảo an toàn thực phẩm, được đông đảo ND hưởng hứng.

 

Nhiều hộ nông dân huyện Ninh Hải (Ninh Thuận) đầu tư lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm nước. 

Hộ ông Hùng Ky, dân tộc Chăm ở thôn Tuấn Tú, xã An Hải (Ninh Phước) là 1 trong những hộ được tham gia dự án lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm giai đoạn I do Hội ND tỉnh triển khai. Ban đầu, ông Hùng Ky áp dụng mô hình tưới tiết kiệm trên diện tích 1.000m2. Thấy hiệu quả kinh tế khá do mô hình đem lại, ông Hùng Ky tự bỏ 100 triệu đồng mở rộng diện tích tưới tiết kiệm lên 2,5ha. Trên diện tích này, ông trồng các loại rau màu như măng tây xanh, đậu phộng, hành lá, cà rốt, cải xanh và trồng cỏ chăn nuôi. Qua 5 năm sản xuất hiệu quả với mức thu nhập vài trăm triệu đồng/năm, không chỉ gia đình ông thoát nghèo vươn lên khấm khá mà bản thân ông trở thành “chuyên gia” lắp đặt hệ thống tưới nước tiết kiệm.

Ông Trần Quốc Nam – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận ghi nhận nỗ lực của các cấp Hội ND trong tỉnh trong việc thực hiện thành công dự án. Hội ND các cấp cần vận động, tuyên truyền để nhân rộng hơn nữa việc áp dụng mô hình tưới nước tiết kiệm trong sản xuất nông nghiệp, ứng phó với hạn hán…

Kỹ thuật tưới phun mưa cho cây cà phê

Tưới nước cho cây cà phê là một trong những kỹ thuật cực kỳ quan trọng quyết định đến năng suất của cây cà phê. Một năm cây cà phê cần được tưới nước từ 3 đến 4 đợt nhất là giai đoạn sau khi phân hóa mầm hoa để cây có khả năng thụ phấn và cho năng suất tốt nhất. Điều kiện khí hậu ở Tây Nguyên thường có mùa khô kéo dài và gay gắt, lượng nước ngấm thường xuyên bị cạn kiệt khiến nhiều hộ dân không thể cung cấp nước kịp thời cho cây cà phê. Người nông dân thường sử dụng phương pháp tưới gốc với lượng nước cần thiết quá nhiều và gây lãng phí nguồn nước.

Một trong những giải pháp cho bà con nông dân vùng thiếu nước chính là kỹ thuật tưới nước phun mưa – là một trong những phương pháp tưới tiết kiệm nước nhất hiện nay.

Ưu điểm của kỹ thuật tưới phun mưa.

Phương pháp có thể thực hiện trên mọi địa hình đồi dốc chỉ cần thông thoáng và thiết kế được hệ thống lắp đặt. Chiếm ít diện tích.
Cải tạo được điều kiện về khí hậu của vùng đất trồng cà phê. Tiết kiệm nước tối đa, sử dụng từ 90- 95% lượng nước tưới. Cực kì có ý nghĩa với những vùng hiếm nước hay phải khó khăn mới lấy được nước.

Chất lượng nước cao, có thể sử dụng thêm phân hóa học hoặc thuốc khử trùng vào trong nước để tăng thêm chất lượng nước. lượng nước phân tán đều khắp các cây, và đảm bảo được lượng nước tưới chính xác.
Đáp ứng được nhu cầu nước của cây, bảo vệ được lớp đất phía trên cũng như bộ rễ, làm sạch bề mặt lá và các loại bụi bẩn bám trên cây.
Hệ thống tự động hóa, điều khiển dễ dàng. Không tốn nhiều nhân công. Hiệu suất công việc cao hơn.

Nhược điểm của kỹ thuật tưới phun mưa.

Chi phí đầu tư cho hệ thống tưới phun mưa lớn với các trang thiết bị đắt tiền. Người lắp đặt và vận hành cần có những hiểu biết nhất định về hệ thống: đặc biệt tính toán công suất máy bơm, xác định hệ thống đường ống dẫn nước, tính toán độ đồng đều của nước tưới…

Chất lượng tưới phun mưa phụ thuộc vào thời tiết là chủ yếu, nhất là gió. Gió lớn thường gây thất thoát nước cao. Đối với những vùng có vận tốc gió lớn hơn 5,6 m/giây thì nên ngừng tưới phun mưa.

Tiêu tốn nhiều nhiên liệu để vận hành do vòi phun khá cao nên đòi hỏi áp lực lớn. (3 atm).

Cấu tạo hệ thống
Tổ hợp máy bơm công suất lớn (trên 50 mã lực) có tác dụng hút nước để cung cấp cho hệ thống phun mưa.

Hệ thống ống dẫn bằng kim loại nhẹ hoặc ống HDPE, ống uPVC.

Béc tưới phun mưa.

Lượng nước tưới.

Với những ưu điểm như tiết kiệm nước và chủ động trong hệ thống tưới tiêu, kỹ thuật tưới nước phun mưa được áp dụng ở nhiều nước trồng cà phê trên thế giới. Với lượng nước tưới lần đầu là từ 700- 800 m3/ha. Mỗi đợt tưới cách nhau 20 đến 25 ngày với lượng nước cho đợt 2 là từ 600- 700 m3/ha. Đợt 3 là 650- 700 m3/ha. Tổng lượng tưới bình quân cho một vụ là từ 2400- 3000 m3/ha.

Tưới di động cho cây mía, cây mì (sắn)…

Tưới tự động luôn được coi là việc đầu tư đầy tốn kém, và rất nhiều bà con cho rằng không thể áp dụng được với một số loại cây trồng, đó thường là những cây trồng có giá trị kinh tế không cao, diện tích tưới rộng, và thường được canh tác trên những vùng đất khô cằn không còn lựa chọn khác cho cây trồng tốt hơn. Có thể kể đến như cây mía, cây mì (cây sắn).

Tuy nhiên, rõ ràng, bất kỳ loại cây trồng nào cũng cần được tưới. Việc tưới luôn là yếu tố quan trọng hàng đầu đối với mọi cây trồng. Trong suốt một thời gian dài cây mía hầu hết chỉ nhận được những giọt mua hiếm hoi từ tự nhiên mà thiếu đi sự chăm sóc, đầu tư tưới theo đúng nhu cầu của nó từ con người.

Vậy, giải pháp tưới nào nên được áp dụng cho cây mía, cây mì?! Với nhỏ giọt, chi phí mỗi ha có thể lên tới 70-80 triệu; với tưới bằng ống phún (tưới laze) mỗi héc ta bà con phải di chuyển tới 25 lần, cộng với đó là ống thường xuyên bị bể – vỡ, và chịu sự tác động rất lớn bởi gió…

Trải nghiệm rất nhiều phương pháp tưới từ tưới bằng hệ thống xe Pivot, tưới bằng xe tự cuốn, tưới nhỏ giọt, tưới ống phún, tưới béc đập Việt Nam, và cuối cùng Ông Nguyễn Trọng Hòa – Giám đốc Nông trường Mía Thành Long cho rằng phương án tưới di động bằng béc tưới tự động Nelson R33 là rất hiệu quả và cần được đầu tư nhân rộng.

Phương pháp hiệu quả hơn các phương pháp khác là bởi (1) khả năng di chuyển rất thuận tiện (có thể cuộn cả hệ thống ống mềm và di chuyển); (2) chi phí đầu tư rất thấp (bình quân 5 triệu/ha nếu mỗi hộ có vài ba héc ta); (3) số lần di chuyển rất ít (ít hơn nhiều so với các phương pháp tưới di chuyển khác – chỉ 5 đến 7 lần di chuyển cho 1 ha); (4) có thể nâng chiều cao của hệ thống tùy chiều cao của cây mía, cây mì; (5) chịu được ở những vùng có gió lớn; (6) Là phương pháp tưới phun mưa rất phù hợp với yêu cầu của cây trồng… Điều đó giúp bà con đảm bảo tiết kiệm được chi phí đầu tư, chi phí và nhân công vận hành, tiện lợi và phù hợp với mọi bà con, mọi diện tích, nâng cao năng suất.

Hiện mô hình tưới tự động này đang được áp dụng tại Nông trường Mía đường Thành Long (100ha), nông trường mía đường Hưng Thịnh (20ha), nông trường mía đường Ninh Hòa (100ha)…

Lắp béc tưới cà phê

Theo phương thức tưới cà phê lâu nay ở Tây Nguyên, bà con thường sử dụng máy bơm tưới trực tiếp vào bồn của từng gốc cây.
Với cách tưới này thì mỗi héc ta cà phê phải sử dụng đến 6 công lao động tưới và tiêu tốn mất từ 2.500 - 3.000 m3 nước cho 1 đợt, trung bình mỗi vụ phải tưới đến 3 đợt. Do vậy mỗi héc ta phải sử dụng tới 18 công lao động tưới và tốn gần 10.000 m3 nước.
Để khắc phục tình trạng thiếu nhân công và thiếu nước tưới vào mùa khô, anh Đinh Văn Toản, xã Ea Bar, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đăk Lăk đã lắp đặt hệ thống tưới béc bằng tia nhỏ, dạng phun mưa. Theo đó, 1 ha cà phê anh Toản lắp đặt 14 béc tưới và chỉ sử dụng 1 máy bơm động lực. Vào mùa khô anh Toản chỉ cần đóng cầu dao là hệ thống tưới bằng béc này sẽ tự động tưới, trung bình mỗi đợt chỉ mất khoảng 8 - 10 tiếng là đủ lượng nước.
Anh Toản chia sẻ: "Mình làm nghề giáo viên không có thời gian để tưới cà phê. Được sự tư vấn của Cty Minh Phát, mình đã lắp đặt hệ thống tưới béc tự động để giảm tải lượng nước và nhân công. Không chỉ vậy, với việc sử dụng hệ thống béc tưới này, đất luôn tươi xốp, khi bón phân cũng hạn chế đáng kể việc thất thoát phân".
Cũng như anh Toản, chị Nguyễn Thị Thu ở xã Quảng Phú, huyện Cư M’gar đã đầu tư lắp 62 béc tưới cho diện tích 3 ha cà phê của mình. Với việc lắp đặt hệ thống tưới nước bằng béc này, chị Thu đã tiết kiệm đến 30% nước tưới, 40% tiền điện, đặc biệt hơn là giảm được 70% nhân công lao động.
Điều đặc biệt hơn là chị có thể chủ động việc tưới cho kịp thời vụ. Là người có kinh nghiệm lâu năm trồng cà phê, chị Thu chia sẻ: "Việc tưới nước kịp thời để điều khiển sự ra hoa rộ, đồng loạt, tạo điều kiện cho việc thu hoạch tập trung là vấn đề rất quan trọng".
Không chỉ ở Đăk Lăk, mô hình tưới nước bằng béc dạng tia nhỏ, phun mưa đang được rất nhiều bà con nông dân các tỉnh Tây Nguyên đưa vào sử dụng rộng rãi. Cách tưới nhỏ giọt cho cây trồng không những giảm thiểu được lượng nước thất thoát mà còn tiết kiệm điện, công lao động, giúp đất luôn tươi xốp, giảm đáng kể chi phí sản xuất

Hiệu quả tưới phun mưa trong nông nghiệp

Tưới phun mưa phủ đều
Làm mát cây trồng hiệu quả đòi hỏi phải có hệ thống cung cấp nước phủ toàn bộ cho cây. Làm mát cây trồng được sử dụng để tăng sắc đỏ cho cây họ táo và một số trái khác, đồng thời ngăn chặn cháy nắng, rám nắng trên bề mặt trái cây.
Nghiên cứu đã chứng minh rằng làm mát tăng quang hợp cho cây. Nông dân cũng nhận ra rằng trái cây được làm mát giúp lưu giữ được lâu hơn, và có chất lượng tốt hơn. Một số loại cây trồng khác như họ cherries, làm mát kích thích ra hoa nhiều hơn… Tưới phủ đều, hoạt động ổn định, hạt tưới phù hợp, béc được gắn trên đầu cọc là những đặc tính quan trọng giúp dòng sản phẩm Rotator luôn là lựa chọn tốt nhất cho hệ thống tưới làm mát.
Chuẩn bị bề mặt cho mùa thu hoạch
Được hiểu là sau thu hoạch, tưới phủ giúp cải thiện chất lượng đất do việc phân hóa than, vỏ cây….
Với khả năng tạo ẩm ở diện rộng trong mùa khô, giúp việc chuẩn bị mặt bằng tốt hơn cho thu hoạch. Nông dân trồng cây lấy hạt nhận định rằng việc đầu tư cho hệ thống tưới phủ toàn phần có thể hòa vốn trong vòng 1 năm bởi nó mang lại nhiều lợi ích, trong đó có việc tạo bề mặt tốt cho vụ thu hoạch. Sau vụ thu hoạch, vỏ và thân cây lại được làm ướt, giúp tăng cường phân hóa giúp cải thiện chất lượng đất, tạo dinh dưỡng cho mùa vụ kế tiếp.
Được chứng minh sự đáng tin cậy, chi phí thấp và hạn chế bảo trì
Hệ thống phun mưa phủ đều công nghệ Rotator về tổng thể có chi phí hoạt động và duy trì thấp hơn so với các phương pháp tưới bán phần như tưới nhỏ giọt, phun sương, hay tưới vòi truyền thống. Bán kính lớn hơn đồng nghĩa với việc sử dụng ít đầu tưới hơn trên cùng một diện tích ở hệ thống tưới phủ công nghệ Rotator. Họng tưới lớn hơn, nên yêu cầu thấp hơn trong việc lọc nước, và hạn chế tắc nghẽn. Hệ thống tưới Rotator thường có độ bền lâu hơn nhiều so với các hệ thống tưới bán phần. Thiết bị tưới công nghệ Rotator® đã được cấp bằng sáng chế, và chứng minh trên thực tế với chi phí đầu tư thấp hơn và cho độ bền lâu hơn so với các hệ thống tưới bán phần còn lại.
Những lợi ích cụ thể từ việc tưới phun mưa phủ đều

• Táo và lê
  • Hình thành hệ thống rễ lớn, giảm khô héo, tăng tỷ lệ đậu quả
  • Tạo lớp phủ đất tốt, mang lại nhiều lợi ích ( như đã nói ở trên)
  • Làm mát cây, tạo màu tự nhiên cho trái, chống rám nắng
  • Nâng cao chất lượng trái.
• Cây lấy hạt
  • Tăng cường thẩm thấu
  • Giảm bụi
  • Kiểm soát độ mặn
  • Giảm khô héo trong quá trình thu hoạch và sản xuất.
• Anh đào, đào và quả có vỏ cứng
  • Giảm héo trong quá trình hình thành nụ hoa
  • Lớp phủ giúp tăng cường thẩm thấu, giữ mát cây trồng
  • Nâng cao chất lượng.
• Chanh, cam quýt và bơ
  • Giảm héo, cải thiện kích cỡ quả
  • Tăng cường hiệu quả phân bón, thuốc trừ sâu bệnh
  • Cải thiện chất lượng đất
  • Tăng thẩm thấu, giảm sâu bệnh hại.
• Cây thân leo, cây bụi
  • Lớp phủ giúp chống xói mòn, tạo môi trường sống cho sinh vật có lợi
  • Làm mát
  • Giảm bụi
  • Kiểm soát độ ẩm của đất

Một số phương pháp tưới trong nông nghiệp

Có 3 phương pháp: Tưới mặt, tưới phun mưa, vi tưới.

1. Tưới mặt: là quá trình phân phối nước trên cánh đồng bằng dong chảy tràn trên bề mặt ruộng
2. Tưới phun mưa: là phương pháp dùng hệ thống đường ống và bơm áp lực cung cấp nước tưới dạng phun mưa.
3. Vi tưới: là một loại tổng hợp, bao gồm các dạng tưới khác nhau được chia thành: tưới nhỏ giọt, tưới phun, tưới sủi bọt, tưới ngầm và một số dạng khác.

Tưới mía theo phương pháp di động

1. Phương pháp tưới mặt đất: Tưới ngập hay còn gọi là phương pháp tưới cho lúa. Phương pháp này nhằm cung cấp và duy trì một lượng nước trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển của ây trồng.

Ưu điểm:

• Điều hòa nhiệt độ của cây trồng
• Kìm hãm sự phát triển của cỏ dại
• Giảm bớt nồng độ các chất có hại

Nhược điểm:

• Giảm độ thoáng khí
• Giảm hoạt động của các vi sinh vật trong đất
• Tốn nhiều nước, gây khó khăn cho việc cơ giới hóa đồng ruộng
• Làm dâng cao mực nước ngầm, gây hiện tượng lầy hóa.

Tưới theo luống: hay còn gọi là phương pháp tưới rãnh, các rãnh đóng vai trò là các con kênh nhỏ làm nhiệm vụ dẫn nước từ nguồn chính vào ruộng, khi nước chảy từ đầu rãnh xuống cuối rãnh sẽ ngấm sang hai bên, cung cấp nước cho cây trồng.

Phương pháp này phù hợp với những cây trồng cạn, không có khả năng chịu ngập cao như: ngô, khoai, mía, đậu, cây ăn quả.

Ưu điểm:

• Nước từ rãnh thấm vào đất, lớp đất mặt vẫn tơi xốp, kết cấu đất ít bị phá vỡ
• Đất ít bị bào mòn, chất dinh dưỡng không bị rửa trôi
• Ít hao tổn nước
• Không làm ngập mặt ruộng nên công tác canh tác, cơ giới hóa dễ dàng hơn.

Nhược điểm:

• Lãng phí lượng nước ở cuối rãnh
• Tốn chi phí nhân công cho việc tạo rãnh

2. Tưới phun mưa:

Là phương pháp đưa nước tới cây trồng vào mặt ruộng dạng mưa nhân tạo, nhờ các thiết bị thích hợp.

Trong hiện tại và tương lai tưới phun mưa là phương pháp tưới hoàn thiện và hiện đại.

Diện tích được tưới đều có thể đạt 80 – 90, thậm chí 100 tấn/ha

Ưu điểm:

• Tiết kiệm nước- tổn thất chỉ do bốc hơi trong quá trình tưới phun- tiết kiệm 40 %  đến 50% so với phương pháp tưới mặt.
• Thích hợp với mọi loại địa hình, không gây xói mòn, trôi màu, không phá vỡ kết cấu đất.
• Giảm diện tích chiếm đất của kênh mương và công trình tưới

Nhược điểm:

• Giá thành đầu tư xây dựng, quản lý, khai thác cao.
• Kỹ thuật tưới phức tạp, đòi hỏi trình độ cao
• Chất lượng tưới bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết.

3. Phương pháp vi tưới: Là một kiểu khác của thiết bị tưới áp lực thấp, bao gồm: tưới nhỏ giọt, tưới phun, tưới ngầm, tưởi sủi, và hệ thống ứng dụng chính xác nguồn năng lượng thấp – LEPA

Vi tưới là phương pháp tưới không làm ướt toàn bộ bề mặt đất mà chỉ cung cấp nước vào bộ phận cẩn thiết của cây trồng.

Tưới nhỏ giọt

Các phương pháp của vi tưới:

•  Tưới phun: là việc cung cấp nước thường xuyên trên bề mặt đất hoặc vùng rễ cây hoạt động, giữ lượng nước phù hợp nhất cho vùng thiết yếu này.
• Tưới nhỏ giọt: cung cấp nước thành các giọt rời rạc, chậm và gần như liên tục.
• Tưới ngầm: Cung cấp nước dưới bề mặt của đất bằng các hệ thống ống ngầm dưới đất, có đục lỗ.
• Tưới sủi: cung cấp nước trên bề mặt đất trong một vùng nhỏ từ ống được cố định, với các ông chính bị chôn dưới đất.

Tưới phun: nước được cung cấp dưới dạng giống như sương mù phía trên bề mặt đất, sử dụng các vòi phun nhỏ được gọi là vi tưới phun mưa.

Tưới nhỏ giọt tiết kiệm nước cho cây cà phê tại Khánh Sơn – Khánh hòa

Trong 2 năm (từ 2015 đến 2017), Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ tỉnh Khánh Hòa sẽ triển khai đề tài “Ứng dụng quy trình thâm canh cây cà phê kết hợp hệ thống tưới tiết kiệm phù hợp với điều kiện canh tác huyện Khánh Sơn”.

​Toàn huyện Khánh Sơn có hơn 530 ha cà phê, trong đó 320 ha trong giai đoạn kinh doanh, 128 ha trong giai đoạn kiến thiết và 88 ha trồng mới. Từ điều kiện tương đồng về tự nhiên, địa hình và khí hậu của Khánh Sơn so với Tây Nguyên, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ tỉnh Khánh Hòa sẽ triển khai thực hiện đề tài với việc lựa chọn công nghệ tưới nhỏ giọt nước tiết kiệm và bón phân qua nước trong thâm canh cây cà phê (của Viện Khoa học Kỹ thuật Lâm nghiệp Tây Nguyên) ứng dụng cho nông dân trồng cà phê tại Khánh Sơn. Đề tài sẽ xây dựng mô hình ứng dụng giúp nông dân nắm rõ hơn về kỹ thuật thâm canh cà phê sử dụng hệ thống tưới nước tiết kiệm. Trên cơ sở ứng dụng công nghệ mới, cải tiến phù hợp với quy trình kỹ thuật sẽ giúp nâng cao năng suất, hạn chế sâu bệnh, nâng cao hiệu quả canh tác, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nâng cao sản lượng cà phê,  góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp tại Khánh Sơn.

Tưới nhỏ giọt cho cây Hồ tiêu

Tưới nhỏ giọt cho cây hồ tiêu

Đối với canh tác cây Hồ tiêu, yếu tốt nước tưới đóng vai trò đặc biệt quyết định năng suất, chất lượng trái tiêu.

Trong công tác tưới, nguồn nước và nhân công tưới lại là yếu tố quyết định để giúp tiết kiệm chi phí. Chọn được phương pháp tưới nước phù hợp có thể giúp bà con giải quyết được vấn đề này.

Cho tới nay, hầu hết bà con vùng Tây nguyên vẫn sử dụng phương pháp tưới dí để tưới cho Cà phê, hồ tiêu. Phương pháp này đơn giản, đầu tư ban đầu không đáng kể, dễ sử dụng, quen thuộc với hầu hết bà con, không đòi hỏi kỹ thuật cao. Tuy nhiên phương pháp này rất hao nước, tốn điện, dầu và tốn nhiều chi phí nhân công, không tưới được phân, thuốc bảo vệ thực vật…dẫn đến chi phí canh tác cao, trong khi năng suất không được cải thiện.

Cho đến thời điểm hiện tại, đã có nhiều hộ dân lựa chọn và áp dụng phương pháp tưới nhỏ giọt tiết kiệm nước. Đây là công nghệ tưới có nhiều ưu điểm vượt trội, đặc biệt là có thể gia tăng năng suất và chất lượng tiêu, giảm nhiều công chăm sóc và có thể kết hợp bón phân, bón thuốc. Những kết quả đạt được bước đầu từ việc áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt đã cho thấy công nghệ này đem lại hiệu quả cao đối với người trồng tiêu.

Anh Phan Văn Hà, thị trấn Buôn Đôn, Đăk Lak ứng dụng phương pháp tưới nhỏ giọt cho gia đình nhà mình được 2 năm trên diện tích 1ha. Khi chưa áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt cho vườn hồ tiêu, năng suất đạt được trung bình 12 tấn/ha so với trước đây chỉ đạt 8 tấn/ha (tăng 50%).

Về hiệu quả sử dụng nước, từ nguồn nước giếng khoan, với phương pháp tưới thủ công truyền thống, 4 ngày anh Hà mới tưới xong 1 ha. Đồng thời phải xoay vòng tưới liên tục hàng ngày. Lượng nước tưới trung bình 300 m3/ha/lần tưới, nửa cuối mùa khô thường xuyên xảy ra tình trạng thiếu hụt nước tưới do lưu lượng giếng không đủ để bơm tưới. Chuyển sang áp dụng công nghệ tưới nhỏ giọt, mỗi lần tưới 4 giờ/ha, lưu lượng tưới 60 m3/ha, 2 ngày anh Phong mới tưới 1 lần, mỗi lần vận hành tưới tổng cộng 8 – 9 giờ.

Chủ động tưới tăng năng suất cây mía

Từ việc làm của nông dân
Giữa trưa nắng chang chang, trên vùng mía lưu gốc (vừa thu hoạch xong) ở thôn 3 xã Ninh Thượng, thị xã Ninh Hòa của anh em ông Huỳnh Văn Thông và Huỳnh Văn Giáo, hệ thống tưới nước tự động với 30 đầu béc đang hoạt động, phun đều cho cả diện tích mía lớn. Anh em ông Thông có khoảng 42ha mía ở thôn 3. Trước đây, diện tích này toàn nhờ nước trời. Nhưng cách đây khoảng 5 năm, thời tiết nắng nhiều, mía cháy khô, nên các ông đã có ý tưởng dẫn nước từ thác Bay cách đó vài cây số về tưới. Hai ông đã đầu tư 100 triệu đồng làm hệ thống nước tự chảy; đào hồ dẫn nước về, để lắng rác rồi cho chảy vào hệ thống ống dẫn Φ90 dài khoảng 4.000m. Nước về đến ruộng được chia ra 2 nhánh ống dẫn Φ60 chảy vào 2 giàn phun mưa, mỗi giàn 30 đầu béc. Theo ông Thông, nếu tưới nhanh, mỗi ngày, hệ thống tưới được 1ha, còn tưới thấm sâu 30 – 40cm thì 1 ngày cũng được 0,5ha. Diện tích mía đang chờ thu hoạch thì không tưới để đảm bảo chữ đường; hai ông chỉ tưới nước luân phiên cho khoảng 30ha mía tơ mới trồng và mía lưu gốc mới thu hoạch. Đủ nước, cây mía lên đều, năng suất cao hơn nhiều so với vùng thiếu nước.

Ông Thông cho biết, trước đây, năng suất trung bình cho cả vùng mía của hai anh em khoảng 40 tấn/ha, giờ đây tăng lên trung bình 65 tấn/ha. Diện tích được tưới đều có thể đạt 80 – 90, thậm chí 100 tấn/ha. Với giá mía 880 ngàn đồng/tấn cho mía 10 chữ đường mà nhà máy đang thu mua hiện nay và năng suất trung bình khoảng 52 tấn/ha, nông dân thu lãi khoảng 20 triệu đồng/ha; nếu năng suất đạt 70 – 80 tấn/ha, người trồng sẽ lãi khoảng 35 triệu đồng/ha. Năm ngoái, giá mía hơn 1 triệu đồng/tấn, doanh thu vùng mía của anh em ông đạt 2,7 tỷ đồng, lãi khoảng 1,3 tỷ đồng. Năm nay, giá mía thấp, doanh thu còn khoảng 2,2 tỷ đồng, lãi khoảng 800 triệu đồng.
Gia đình ông Trần Ký (thôn 3, xã Ninh Thượng) có hơn 10ha trồng mía, trong đó có khoảng 4 – 5ha được tưới ổn định nhờ nguồn nước từ 2 hồ chứa và suối Mơ. Ông Ký nhận xét: “Diện tích có nước tưới ổn định đạt 70 – 80 tấn/ha, còn nước trời đạt khoảng 45 – 50 tấn/ha”. Đưa chúng tôi đến cánh đồng mía bên suối Mơ, ông Nguyễn Tiến Trúc – Phó Trạm Nông vụ Ninh Thượng phụ trách thôn 3 cho biết, dọc khu vực suối Mơ có hơn 400ha mía nhưng diện tích mà người dân lấy được nước suối Mơ bằng máy bơm khoảng 150ha. Ngoài lấy nước trực tiếp từ suối Mơ, trong thôn có 3 hộ dân đầu tư hệ thống nước tưới tự phun như anh em ông Thông. Năng suất mía bình quân có nước tưới khoảng 70 tấn/ha, nước trời khoảng 50 – 55 tấn/ha.

Hệ thống nước tự chảy của anh em ông Huỳnh Văn Thông

Đến chuyện đầu tư của công ty
​
Theo ông Nguyễn Thanh Ngữ – Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đường Ninh Hòa, khi Công ty tổ chức hội thảo với người dân 5 xã vùng mía nguyên liệu, nhiều người kiến nghị cần quan tâm đến vấn đề thủy lợi, đảm bảo nguồn nước tưới cho cây mía vì có đủ nước thì năng suất cây mía tăng 30 – 40%. Bà Nguyễn Thị Hoa – Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty cho biết: “Nếu được tưới, năng suất cây mía tăng lên rất nhiều. Niên vụ mía này, thời tiết khô hạn, năng suất mía giảm, trung bình đạt khoảng 52 tấn/ha nhưng vẫn có những diện tích đạt đến 100 tấn, thậm chí 120 tấn/ha. Tuy nhiên, số diện tích này không nhiều, bởi chỉ vài chục hộ có điều kiện tự đầu tư hệ thống tưới nước và cũng phải có nguồn nước”.

Theo bà Hoa, qua tham quan, học tập ở một số nước, Công ty nhận thấy, ở các nước này, họ đầu tư tốt cho cơ sở hạ tầng vùng nguyên liệu mía. Thực tế, khi quỹ đất đã hết giới hạn thì chỉ còn cách phát triển theo chiều sâu, nghĩa là áp dụng các giải pháp kỹ thuật để tăng năng suất cây trồng. Muốn vậy, cần quan tâm nhiều yếu tố như: giống, thổ nhưỡng, nước tưới, cách chăm sóc. Về phía Công ty, bên cạnh việc hỗ trợ lãi suất cho nông dân, cơ cấu lại giống mía để tránh tình trạng mía chín đồng loạt, tạo áp lực khi thu hoạch, Công ty sẽ quan tâm đầu tư nước tưới cho vùng mía nguyên liệu. Lâu nay, cây mía trồng chủ yếu nhờ nước trời, nhưng việc tưới nước chủ động đã cho thấy có thể giúp nâng cao năng suất mía. “Công ty sẽ thuê chuyên gia tư vấn; không có phương án chung cho toàn bộ diện tích mà sẽ phải nghiên cứu để có nhiều phương án phù hợp với đặc thù mỗi vùng. Hiện nay, Công ty đang trong quá trình khảo sát, lập dự án. Trước mắt, Công ty dự kiến sẽ đầu tư hệ thống tưới ở một số vùng có sẵn nguồn nước tự nhiên như: Ninh Tây, Đá Bàn…, cố gắng thí điểm vào khoảng năm 2014. Tuy nhiên, tiến độ, lộ trình thực hiện còn phụ thuộc vào nguồn nước sẵn có cũng như việc thăm dò, khảo sát nguồn nước ngầm” – bà Hoa nói.

Hệ thống tưới nhỏ giọt cho cây dâu tây tăng năng suất trái cao

Hệ thống tưới nhỏ giọt cho cây dâu tây tăng năng suất trái cao. Hệ thống tưới nhỏ giọt là 1 phương pháp cấp nước mang lại hiệu quả cao cho cây trồng. các hệ thống phun nước bình thường đạt hiệu quả từ 75-85% nhưng hệ thống tưới nhỏ giọt được chứng minh hiệu quả đạt cao hơn 90%, đây là 1 điều đáng lưu ý trong việc tiết kiệm nước, tránh hiện tượng lãng phí nước.

Chính vì lý do này, các hệ thống tưới nhỏ giọt trở thành phương pháp tưới ưa thích của người dân trong những năm gần đây. Hệ thống nhỏ gọn linh hoạt có thể được lắp đặt nhanh chóng và vô cùng linh hoạt trong không gian sống của bạn.

Hệ thống tưới nhỏ giọt hoạt động bằng cách phân phối nước từ từ trực tiếp xuống đất. Hiệu quả tiết kiệm nước đến từ 2 yếu tố: Đầu tiên là nước thấm nhanh vào đất trước khi có thể bay hơi, thứ hai là nước sẽ đến đúng vị trí cần tưới (gốc cây, rễ cây) chứ không phu khắp mọi nơi.

Mô hình tưới nhỏ giọt cho cây dưa leo đạt 800 kg/côngƯu điểm của hệ thống tưới nhỏ giọt tiết kiệm nướcHệ thống tưới nhỏ giọt bằng năng lượng mặt trời ở Tiền GiangÁp dụng tưới nhỏ giọt cho vườn xoài tăng năng suất trái caoTưới nhỏ giọt, phương án cứu cây trồng trong mùa khô hạnTưới nhỏ giọt cho cây mía đạt năng suất 150 tấn/haỨng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt vào sản xuất nông nghiệpTưới nhỏ giọt đem lại lợi ích gì cho bà con nông dânTăng năng suất trái sau khi áp dụng tưới nhỏ giọt cho cây camTưới nhỏ giọt tiết kiệm nước và những gì bạn chưa biết

Hệ Thống Tưới Tự Động: Trên vùng đất Tỷ Phú Cam Sành

Nhờ sự cần cù, chịu khó, năng động trong ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, ông Lâm Thành Thắm, ấp Cây Dâu, xã Hiếu Liêm, huyện Bắc Tân Uyên đã thành công từ việc trồng loại cây có múi với nguồn thu hàng tỷ đồng mỗi năm.

Đến xã Hiếu Liêm, huyện Bắc Tân Uyên nếu hỏi ông Lâm Thành Thắm (tên thân mật là Ba Thắm) hầu như ai cũng biết bởi ông không chỉ là một trong những người tiên phong trong việc hình thành nên vùng cây ăn trái đặc sản Hiếu Liêm mà còn nổi tiếng nhờ tính năng động, sáng tạo, ý chí vượt khó, dám nghĩ, dám làm. Năm 2004, từ vùng đất Đồng Tháp, cùng với những người anh em của mình, ông Ba Thắm tìm đến vùng đất Hiếu Liêm lập nghiệp. Với con mắt tinh đời của người trồng cây ăn trái lâu năm, Ba Thắm biết được rằng, vùng đất ven sông Bé với những triền đất phù sa cổ thoai thoải sẽ giúp mình làm giàu. Sau đó, ông quyết tâm đầu tư công sức, tiền của gây dựng trang trại trồng cam, quýt. Tuy nhiên, với quyết tâm làm giàu, ông đã bám đất, bám vườn, hăng say lao động và chỉ trong vòng 3 năm, những mùa trái ngọt đã đến. Vừa sản xuất đúc rút kinh nghiệm, vừa tích góp, đến nay ông Ba Thắm đã có 60 ha trồng cam, quýt, trong đó cây cam sành chiếm diện tích khoảng 70% và là loại cây mang lại nguồn thu chính cho trang trại.
Ông bảo: “Thấy nhu cầu tiêu thụ cam, quýt vào mùa hè rất mạnh, trong khi mình không có để cung ứng nên tôi tìm cách làm cho cam, quýt phải “đẻ” nghịch mùa để có thu nhập cao hơn”. Chính vì thế, ngay từ khi bắt tay vào xây dựng trang trại, ông Ba Thắm đã thực hiện cuốc liếp để trồng cam, quýt - điều mà người ta chỉ áp dụng với một số loại cây hoa màu. Không những thế, ông còn mua bạt nhựa về phủ khắp các diện tích đất đang canh tác. Việc phủ bạt giúp ông hạn chế được cỏ dại, cắt được nước cho cây, từ đây cam, quýt đã buộc phải ra trái theo đúng ý ông mong muốn. Từ việc phủ bạt trong sản xuất, dần dần ông xây dựng hệ thống tưới phun tự động cho tất cả các diện tích canh tác. Việc tưới phun vừa tiết kiệm nhân công, tiết kiệm nước, hiệu quả tưới cũng được nâng lên. Ông cho biết: “Tôi đã ứng dụng hệ thống tưới phun tự động trên diện tích vườn cây gia đình trong nhiều năm nay và nhận thấy ưu thế của cách tưới này. Trước đây, khi chưa ứng dụng hệ thống tưới phun tự động, với 1 ha, tôi phải tốn hơn một chục nhân công tưới, số tiền công tưới cho 1 ha vườn cây là trên 1 triệu đồng. Đến nay, tôi chỉ cần 3 nhân công tưới cho diện tích vườn nhà và công việc của các nhân công này cũng nhẹ nhàng hơn nhiều”. Bằng việc sử dụng hệ thống tưới nhẹ nhàng là có thể tưới cho cả một diện tích hàng chục ha, bất kể là ngày hay đêm và có thể điều chỉnh mức độ tưới theo ý muốn phun tự động, chỉ cần một vài thao tác
Để tạo ra sản phẩm có chất lượng, an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng, ông Ba Thắm tiếp tục ứng dụng các chế phẩm sinh học vào sản xuất. Với việc sản xuất theo hướng nông nghiệp kỹ thuật cao, giá trị sản xuất của ông đã tăng lên 40% so với cách thông thường. Đất không phụ lòng người, hơn 10 năm gắn bó với vùng đất Hiếu Liêm, ông đã có cuộc sống sung túc. Trung bình mỗi năm, sau khi trừ hết chi phí sản xuất, đầu tư, ông thu về khoảng 9 tỷ đồng. Đây là nguồn thu nhập đáng mơ ước của rất nhiều nông dân.
Trang trại của ông hiện giải quyết việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động nông thôn tại các địa phương.

Ứng dụng hệ thống phun tưới tự động, chi phí thấp, hiệu quả cao

Bình Dương hiện có diện tích vườn cây ăn trái đặc sản khá lớn, trong đó có nhiều vườn cây giá trị kinh tế cao như bưởi, cam, quýt… Những năm gần đây, người trồng cây ăn trái trên địa bàn đã chú ý ứng dụng hệ thống phun tưới tự động vào sản xuất và đã mang lại hiệu quả cao.
Chi phí đầu tư thấp
Chúng tôi đã có dịp tham quan một số vườn cây ăn trái của bà con nông dân tại huyện Tân Uyên và thật sự ấn tượng với hệ thống phun tưới tự động của những vườn cây rộng hàng chục ha, những vòi phun nước trắng xóa cứ thế tự động tưới mà không hề thấy một bóng người vận hành. Tuy nhiên, điều này đối với người dân và các chủ trang trại trồng cây ăn trái ở Tân Định, Hiếu Liêm (Tân Uyên) là bình thường.

Lão nông Lê Văn Xê (Sáu Xê), người nổi tiếng với giống bưởi da xanh và chanh không hạt là người tiên phong trong việc ứng dựng hệ thống phun tưới tự động. Tiếp chúng tôi trong trang trại của mình, lâu lâu ông Sáu Xê lại gọi điện chỉ bảo người làm kiểm tra các khu tưới tự động. Để có thể xây dựng được hệ thống phun tưới như thế ông đã đi tham quan, học hỏi nhiều nơi như Thái Lan, Malaysia… Ông cho biết: “Hiện nay sản xuất trong trang trại đều khép kín, hệ thống phun tưới tự động đã được ứng dụng từ 5 – 6 năm nay nhằm đáp ứng sản xuất nông nghiệp hiện đại. Sau khi xây dựng thành công hệ thống, tôi đã hướng dẫn cho các chủ vườn xung quanh làm theo và hiện nay đã có đến khoảng 90% diện tích trồng cây ăn trái trên địa bàn xã ứng dụng hệ thống phun tưới tự động này”.

Cũng theo ông Sáu Xê, việc lắp đặt hệ thống phun tưới tự động này khá dễ dàng, nguyên liệu cũng dễ mua. Với 10 ha trồng bưởi ông chỉ bỏ ra 180 triệu đồng là có thể xây dựng được hệ thống tưới phun tự động. Hệ thống này gồm 1 trục ống đi giữa với các van đóng, mở và các trục ống rẽ 2 bên được gắn các béc phun tự động. Do sức ép của nước mà các béc phun này xoay tròn và phun đều thành một khoảng tròn có bán kính cỡ 5m. Với diện tích bưởi của gia đình, ông Sáu Xê cho tưới khoảng 2 giờ/ngày và khoảng 4 ngày thì ông cho tưới lại. Trung bình 1 ha có thể lắp đặt từ 250 – 300 béc phun và 1 mô tơ điện khoảng 1,5 mã lực dùng để bơm nước từ giếng vào trục ống chính. Tùy theo từng loại cây trồng và cách thiết kế riêng của nhà vườn mà số lượng các béc phun có thể tăng, giảm trên 1 diện tích đất.

Hiệu quả cao

Việc ứng dụng hệ thống tưới tự động tại các vườn cây ăn trái tại huyện Tân Uyên đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong sản xuất. Ông Đoàn Minh Chiến, một chủ trang trại tại xã Tân Định, cho biết hệ thống phun tưới tự động này có thể ứng dụng cho cả các diện tích đất trên cao và hiệu quả phun tưới cũng cao gấp nhiều lần so với cách tưới ống phun thông thường. Nhờ có hệ thống tưới phun tự động này mà các diện tích trồng bưởi da xanh của ông đạt năng suất cao. Việc ứng dụng hệ thống tưới phun tự động đã giúp cho nhiều nhà vườn tiết kiệm được đáng kể chi phí sản xuất do giảm bớt được một cách triệt để nhân công tưới. Ông Lâm Thành Thắm, một chủ trang trại trồng cam tại xã Hiếu Liêm, cho biết: “Tôi đã ứng dụng hệ thống tưới phun tự động trên diện tích vườn cây gia đình hơn 3 năm nay. Trước đây, khi chưa ứng dụng hệ thống tưới phun tự động này, 1 ha tôi phải tốn hơn một chục nhân công tưới, số tiền công tưới cho 20 ha vườn cây là khoảng 25 triệu đồng. Đến nay, tôi chỉ cần 3 nhân công tưới cho diện tích vườn nhà và công việc của các nhân công này cũng nhẹ nhàng hơn nhiều”. Với những người trồng cây ăn trái như ông Thắm, việc tưới tắm vườn cây, nhất là vào mùa khô hiện nay không còn là nỗi lo nữa. Với việc sử dụng hệ thống tưới phun tự động, chỉ cần một vài thao tác nhẹ nhàng là có thể tưới cho cả một diện tích hàng chục ha bất kể là ngày hay đêm và có thể điều chỉnh mức độ tưới theo ý muốn.

Ngoài việc tiết kiệm được tối đa chi phí nhân công tưới, hệ thống phun tưới tự động còn giúp cho năng suất các vườn cây ăn trái tại đây tăng cao gấp nhiều lần do nước tưới thấm sâu hơn. Ông Sáu Xê cho biết thêm, ứng dụng hệ thống tưới tự động này sẽ tưới rải đều 100% diện tích vườn cây và rễ cây sẽ tiếp xúc một cách ổn định với nguồn nước tưới. Hiệu quả của việc tưới phun tự động có thể cao hơn 300 – 400% so với tưới bằng vòi phun thông thường. Hệ thống phun tưới tự động cùng với việc phủ bạt xử lý cho ra hoa trái vụ đã góp phần rất lớn vào việc nâng cao năng suất vườn cây vượt xa gấp nhiều lần so với cách tưới truyền thống. Cũng theo ông Sáu Xê, những người trồng cây có múi muốn đạt được hiệu quả sản xuất cao thì nhất định phải ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, trong đó có việc ứng dụng hệ thống phun tưới tự động.

Hệ thống tưới nhỏ giọt cho cây cao su

Để đảm bảo năng suất cao, cây cao su cần được trồng và chăm sóc với những kỹ thuật khá công phu: phân tích đất và sử dụng giống cây phù hợp, xây dựng và chuẩn hóa quy trình chăm sóc, đặc biệt là việc tưới tiêu và bón phân. Gần đây, hệ thống tưới nhỏ giọt đã được nhiều nông trường cao su cũng như những hộ gia đình trồng cao su sử dụng rộng rãi, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Bồn chứa nước tạo áp lực tưới nhỏ giọt cho cây cao su

Hệ thống tưới nhỏ giọt cho cây cao su gồm có các bồn chứa nước (hoặc dùng máy dầu để bơm) lọc nước, đường ống dẫn nước đến từng gốc cao su và đầu nhỏ giọt có thể chỉnh được lượng nước hoặc bù áp, nhờ đó các gốc cao su ở xa hay gần nguồn nước điều được hưởng lượng nước nhất định. Đối với các phương pháp tưới truyền thống như dùng bơm xịt vào từng góc vừa tốn nướcvà nhân công, nước lại nhanh bóc hơi. Hệ thống tưới nhỏ giọt tưới nước và phân bón vào trực tiếp từng gốc từ đó giúp người trồng cao su tiết kiệm đáng kể về nhân công, giảm bớt chi phí đầu tư, nâng cao lợi nhuận.

Lọc rất quan trọng trong tưới nhỏ giọt cây cao su

Cây cao su thường phát triển nhanh vào mua mưa, còn mùa khô từ tháng 1 đến tháng 4 hàng năm, cây chậm phát triển hoặc không cạo được mủ vì thiếu nước. Công nghệ tưới nhỏ giọt giúp giải quyết được vấn đề nước tưới cho cây cao su trong mùa khô hạn. Nhờ đó, cây cao su phát triển quanh năm, cho lượng mủ quanh năm. Hơn nữa, do lượng nước và phân bón được cung cấp đều đặn qua hệ thống tưới này nên cao su tăng trưởng rất tốt, chỉ trồng 4 năm tuổi là thu hoạch được, rút ngắn thời gian 1 năm so với quy trình trồng và chăm bón thông thường.

Đi dây dẫn nước theo hàng cây cao su  và gắng đầu nhỏ giọt vào ngay gốc cao su

Hệ thống tưới nhỏ giọt cho cây dâu tây tăng năng suất trái cao

Dâu tây là một nguồn vitamin C tuyệt vời, một nguồn mangan dồi dào, nguồn chất xơ, iốt rất tốt cho cơ thể và có lợi cho hệ tiêu hóa, giúp giảm cholesterol. Để trồng dâu tây có năng suất trái cao, hiệu quả trong kỹ thuật chăm sóc, hệ thống tưới nhỏ giọt cho cây dâu tây là một công cụ hỗ trợ tốt nhất hiện nay.

Hệ thống tưới nhỏ giọt cho cây dâu tây tăng năng suất trái cao. Hệ thống tưới nhỏ giọt là 1 phương pháp cấp nước mang lại hiệu quả cao cho cây trồng. các hệ thống phun nước bình thường đạt hiệu quả từ 75-85% nhưng hệ thống tưới nhỏ giọt được chứng minh hiệu quả đạt cao hơn 90%, đây là 1 điều đáng lưu ý trong việc tiết kiệm nước, tránh hiện tượng lãng phí nước.

Chính vì lý do này, các hệ thống tưới nhỏ giọt trở thành phương pháp tưới ưa thích của người dân trong những năm gần đây. Hệ thống nhỏ gọn linh hoạt có thể được lắp đặt nhanh chóng và vô cùng linh hoạt trong không gian sống của bạn.

Hệ thống tưới nhỏ giọt hoạt động bằng cách phân phối nước từ từ trực tiếp xuống đất. Hiệu quả tiết kiệm nước đến từ 2 yếu tố: Đầu tiên là nước thấm nhanh vào đất trước khi có thể bay hơi, thứ hai là nước sẽ đến đúng vị trí cần tưới (gốc cây, rễ cây) chứ không phu khắp mọi nơi.

Áp dụng tưới nhỏ giọt cho cam hiệu quả kinh tế tăng rõ rệt

Trước đây vào mùa khô, cam thường phải tưới trung bình 1 lần/tuần. Mỗi lần tưới tràn, như vườn anh Hưng rộng 2,6 ha thường phải mất tối thiểu 2 ngày, mỗi ngày phải thuê 2 nhân công phụ trách 2 vòi tưới. Chỉ tính riêng tiền công, mỗi đợt tưới vườn, anh thường tốn 600 – 700 nghìn đồng tiền thuê người. Nếu tổng cộng chi phí tiền điện, mỗi đợt tưới mất từ 2,5 – 3 triệu đồng. Từ khi áp dụng tưới nhỏ giọt cho cam hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Áp dụng tưới nhỏ giọt cho cam hiệu quả kinh tế rõ rệt. Với nhiều tính ưu việt và tiết kiệm tới 50% chi phí so với tưới tràn, công nghệ tưới tiết kiệm nước (tưới nhỏ giọt) do Viện Khoa học thủy lợi VN triển khai đang được nhiều vùng khó khăn về nước tưới quan tâm.

Anh Hưng và vườn cam của mình

Dẫn chúng tôi ra thăm vườn cam áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt do Viện chuyển giao công nghệ, anh Lý Đình Hưng (đội 7, Nông trường Cao Phong, tỉnh Hòa Bình) đánh giá, điều dễ nhận thấy nhất giữa vườn cam của anh với các vườn tưới tràn sau 1 năm áp dụng tưới nhỏ giọt là cam phát triển đều, mọc chồi khỏe, ít sâu bệnh và ít bị sốc hơn do thường xuyên được giữ ẩm. Tưới nhỏ giọt không chỉ tiết kiệm 50% lượng nước, mà còn giảm chi phí nhân công, giúp chủ động tưới.
Theo anh Hưng, mặc dù là cây trồng siêu lợi nhuận nhưng cam cũng ngốn rất nhiều nước tưới. Đối với cam trưởng thành đã cho thu hoạch, thời gian tưới vào mùa khô phải kéo dài liên tục từ tháng 1 đến tháng 4 DL, cam non chưa cho thu hoạch thường phải tưới dài hơn, từ tháng 11 năm trước đến tháng 4 năm sau.
Trong khi đó, nguồn nước tưới cam chỉ có thể trông chờ vào các hồ chứa nhỏ trong vùng do khu vực này không thể khoan giếng ngầm. Tới tháng 3 hằng năm, các hồ nhỏ gần như cạn kiệt nước, các vườn cam chỉ trông vào nước trời. Vì vậy, việc tiết kiệm nước tại các hồ chứa là điều sống còn của vùng cam.
Trước đây vào mùa khô, cam thường phải tưới trung bình 1 lần/tuần. Mỗi lần tưới tràn, như vườn anh Hưng rộng 2,6 ha thường phải mất tối thiểu 2 ngày, mỗi ngày phải thuê 2 nhân công phụ trách 2 vòi tưới. Chỉ tính riêng tiền công, mỗi đợt tưới vườn, anh thường tốn 600 – 700 nghìn đồng tiền thuê người. Nếu tổng cộng tiền điện, mỗi đợt mất từ 2,5 – 3 triệu đồng chi phí tưới nước cho cam.
Vào mùa khô, đi thuê người tưới 150 – 200 nghìn đồng/ngày nhưng rất khó khăn. Bây giờ tưới nhỏ giọt, chỉ mở van một cái là hệ thống tự động tưới cho cả 2,6 ha, không cần phải mất tiền thuê nhân công và mỗi lần tưới cũng chỉ cần một ngày là xong.
Anh Hưng phân tích, nhiều người tưởng tưới nhỏ giọt thì lâu, nhưng thực ra lại nhanh hơn tưới tràn, bởi khi tưới tràn thì mỗi người phải cầm 1 vòi bơm dịch hết cây này sang cây khác, trong khi chỉ cần vặn van điều khiển một cái, hệ thống tưới nhỏ giọt có thể phục vụ một lúc cho hàng nghìn gốc cam, nên thời gian tưới ngắn hơn ½ so với tưới tràn.
Để đảm bảo thấm sâu đạt yêu cầu, hệ thống tưới có thể bố trí thành từng khu vực để tưới lặp lại 2h/lần. Sau 6 – 8 tiếng tưới nhỏ giọt, độ ngấm nước toàn vườn có thể đạt sâu trên 30 cm, sâu hơn cả so với tưới tràn như trước đây.
Tại vựa cam Cao Phong, ngoài hộ anh Hưng đã có một số nhà vườn khác mạnh dạn áp dụng công nghệ này. Ngoài ưu điểm tiết kiệm nước cho các hồ chứa cũng như chi phí tưới, tưới nhỏ giọt còn có thể giảm bớt công bón phân. Theo đó, đối với các loại phân bón dễ hòa tan như đạm, ka li, các loại phân bón dạng nước… có thể áp dụng bón cho vườn nhờ hệ thống tưới nhỏ giọt thông qua bồn pha chế gắn tại van điều chỉnh tổng.
Hiện nay, một hệ thống đường ống dẫn nước từ trạm bơm ở các hồ chứa tại Cao Phong thường sẽ phải phục vụ cho rất nhiều hộ khác nhau. Vào ban ngày, hộ nào cũng tranh thủ tưới nên phải xếp hàng chờ. Tuy nhiên với hệ thống tưới nhỏ giọt, chỉ cần vặn mở van, nhà vườn có thể tưới bất kỳ lúc nào, kể cả ngày hay đêm.

Chủ vườn 70 m2 nhàn rỗi nhờ hệ thống tưới 100 nghìn đồng

Gần 2 năm nay, khi nào cần rau ăn, chị Thanh Hải (Hà Nội) chỉ cần lên tầng thượng hái. Khu vườn nhà chị có đủ các loại rau quen thuộc theo mùa như rau muống, ngót, mồng tơi, cải, mướp và cả các loại rau gia vị...

Nhà chị Hải trồng trên hai sân với diện tích tổng cộng khoảng 100 m2, một sân trồng cây cảnh, cây ăn quả, sân còn lại trồng rau đủ ăn quanh năm. Diện tích vườn khoảng 70 m2.

Trong khoảng sân trồng cây cảnh, chị Hải bố trí xích đu, bàn ngồi uống trà. Xung quanh có trồng hoa hồng hay treo các giỏ hoa nhiều sắc màu xinh xắn.

Dù diện tích vườn rộng, trồng nhiều loại khác nhau nhưng nhà chị Hải không tốn quá nhiều công sức. Ở khu trồng rau, chồng chị lắp đặt hệ thống tưới với đường ống dẫn nước chạy xung quanh các thùng xốp.

Anh mua ống, tự lắp đặt theo hình thức tưới cỏ ở các công viên để áp dụng cho gia đình. Tổng chi phí cho hệ thống này (gồm 2 đường ống nhựa, 5 đầu tưới nhựa) chưa tới 100.000 đồng. Mỗi ngày đều đặn hai lần, anh chị mở nước tưới cây. Nước có thể điều chỉnh mức độ mạnh yếu tùy nhu cầu của cây.

Ở khu vực trồng cây cảnh, gia đình lắp thêm đường ống tưới nhỏ giọt, gồm 3 ống nước, cút nối, tổng cộng 60 nghìn.

Việc chăm sóc cây của vợ chồng chị Hải rất đơn giản. Anh chị không sử dụng bất cứ loại phân nào mà chỉ cho cuộng rau, bã đậu nành ủ vài ba ngày rồi bón vào đất.

Khó khăn lớn nhất mà gia đình từng gặp là chuột phá vườn. Trước đây, chuột nhằm rau non, cà chua ra quả là ăn sạch. Sau đó, gia đình nuôi mèo nên loại bỏ được nỗi lo này.
Với các loại sâu, ốc sên phá, anh chị bắt bằng tay, chưa phải sử dụng loại thuốc trừ sâu nào.

Chủ vườn 70 m2 nhàn rỗi nhờ hệ thống tưới 100 nghìn đồng
Nếu cần các loại rau ăn kèm, trong vườn cũng có diếp cá, lá lốt, sả...

Chủ vườn 70 m2 nhàn rỗi nhờ hệ thống tưới 100 nghìn đồng
Ngoài các loại rau, chị Hải còn trồng nhiều loại cây ăn quả như ổi, khế, cây dùng để gội đầu như hương nhu...

Chủ vườn 70 m2 nhàn rỗi nhờ hệ thống tưới 100 nghìn đồng

Khu vườn ở trên cao (tầng 7) nên tách biệt với các hộ khác. Bởi vậy, chị Hải dành một khoảng nhỏ nuôi hơn chục chú gà chỉ ăn thóc, cung cấp thực phẩm ngon cho gia đình mà không ảnh hưởng gia đình khác.